کلمه خاین هم عربی است و هم قرآنی. بعضی واژه ها عربی هستند و اما قرآنی نیستند . ازین سبب نزد مسلمانان کلمه خاین بسیار حساس و می توان گفت اطلاق آن در موارد مختلف خطرناک است مخصوصا که ما خاین سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی ، محیطی و خانوادگی داریم .
وقتی به تفسیر پیر طریقت حضرت خواجه عبدالله انصاری رحمته الله علیه در مورد تفسیر «أَمَانَاتِکُمْ»نظر می اندازیم اولین امانت نزد مردم دین است . بلی ! دین امانت خدای متعال است که تو هر روز مسخره می کنی . همه جهان هستی از آن اوست و همه را برای استفاده ما خلق کرده و به ما امانت گذاشته است.
اول به آیات موضوع سر می زنیم. واژه «خیانت» و مشتقات آن (مانند خُون، تَخُونُوا، خَانَتا) در سوره‌های مختلفی از قرآن کریم آمده است که مهم‌ترین و معروف‌ترین آیات آن عبارتند از:
• سوره انفال، آیه ۲۷: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! به خدا و پیامبر خیانت نکنید و در امانات خود نیز خیانت روا مدارید، در حالی که می‌دانید)
• سوره انفال، آیه ۷۱: «وَإِنْ يُرِيدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ» (و اگر بخواهند به تو خیانت کنند، پیش از این [نیز] به خدا خیانت کرده بودند، و [خدا] تسلط بر آنان را [به تو] داد، و خداوند دانا و حکیم است)
• سوره تحریم، آیه ۱۰: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَامْرَأَتَ لُوطٍ ۖ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا» (خداوند برای کسانی که کافر شده‌اند، همسر نوح و همسر لوط را مثل زده است؛ آن دو تحت سرپرستی دو بنده از بندگان صالح ما بودند، ولی به آن دو خیانت کردند)
• سوره نساء، آیه ۱۰۷: «وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا» (و از کسانی که به خود خیانت می‌کنند دفاع نکن، زیرا خداوند خیانت‌پیشۀ گناهکار را دوست ندارد)
• سوره غافر، آیه ۱۹: «يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ» (او چشم‌ها را که به خیانت می‌گردد و آنچه را سینه‌ها پنهان می‌دارند، می‌داند)
• سوره مائده، آیه ۱۳: «وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَى خَائِنَةٍ مِنْهُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ» (و پیوسته بر خیانتی از سوی آنان آگاه می‌شوی، مگر اندکی از ایشان)
این جاست که ما می بینیم که اولین خیانت به دین است. اما خیانت به دین این نیست که تو نماز نخوانی و یا روزه نگیری . خداوند به روزه و نماز تو محتاج نیست و ضرورت هم ندارد . خیانت به دین آن است که تو زیر عنوان آزادی بیان و کلام خدا را دروغ گو‌خطاب می کنی و یا می گویی قرآن ساخته بشر است و یا پیامبر بر حق نیست . در مضمون « انسان خود مختار است » گفتیم که تو خودت تصمیم گیرنده هستی که میخواهی ایمان داشته باشی و یا میخواهی خودت به تشبث خود جاهل باقی مانی . وقتی تو خدا و پیامیر را نفیه می کنی تو از دید قرآن که در بالا آیات را تذکر دادیم خاین هستی .
به گفته مرحوم دکتر علی شریعتی قرآن با الله آغاز می شود و با الناس یعنی مردم ختم می شود . یعنی خدا ، خدای مردم است و این کتاب ، کتاب مردم است . پس وقتی تو دین را نفیه می کنی تو به مردم خیانت می کنی و خاین مردم هستی.
دین اسلام ، دین توحیدی است . بدین معنی که همه جهان هستی یک است یعنی خدا یک است ، انسان که نماینده خدا در زمین است ( خلیفه ) یک است ، علم که مرجع آن خداست یک است و جهان هستی قسمیکه گفتیم یک است . دو تا نیست و همه با هم یک بافت دارد و‌هیچ چیز از هم جدا نیست . همه علوم و همه هستی یک بافت دارد . تو می توانی خاین محیط زیست باشی وقتی محیط زیست را پاک و نظیف نگهه نمی داری . در دین هیچ کمی و کمبودی وجود ندارد که نو دست و پای بزنی و از بیرون موضوع را پیدا کنی . چنانچه قرآن می گوید : . «…مَّا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِن شَيْءٍ» .بعنی ما درین کتاب هیچ چیز را فروگذار نگذاشته ایم . وقتی قرآن می گوید والله قد احاط بکل شی علما یعنی خداوند به همه چیز احاطه علمی دارد و تو از علم کار نمی گیری مخصوصا که می گوید «و قل رب زدنی علما »یعنی الها بر علم من بیفزای و تو نه از علم کلر میگیری و نه علم می آموزی خاین هستی زیرا مردم را با خرافات قوم پرستی ، کفر و زن ستیزی گمراه می سازی . وقتی تو اسراف می کنی در حالیکه قرآن می گوید مسرفین برادر شیاطین است تو خاین اقتصادی هستی و وقتی که دین را از سیاست جدا می دانی درحالیکه فرموده که إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ۚ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا» یعنی
«خداوند قاطعانه به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانشان بازگردانید و هنگامی که میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت داوری کنید. یقیناً آنچه که خدا شما را به آن موعظه می‌کند نیکو است؛ بی‌تردید خدا همواره شنوا و بیناست.» پس تو بین اقوام عدل را نادیده میگیری و قوم خود را برتری میدهی و بانوان را نادیده میگیری و از دست شانرا ار کار میگیری و‌دحتران را از تحصیل محروم می کنی و مرتکب ظلم می شوی و مردمان از حقوق آزادی فردی و شهروندی محروم می کنی و حق سخن گفتن و مطبوعات و هنر های زیبا محروم می کنی و یا خاموش هستی خاین هستی . خاموشی خود خیانت است . اینکه هر روز به جای ایمان و اصلاح مردم پشت هویت و‌هوبت بازی را گرفتی که این به ذات خود خیانت به دیگر اقوام است تو خاین مردمی و خاین دین هستی برای اینکه خداوند همه را به تقوی و کرامت می شناسد و تو مردم فریبی می کنی و موضوع هویت را بالا می کنی و این خیانت به دین و مردم است.
فرید یونس
وقتی به تفسیر پیر طریقت حضرت خواجه عبدالله انصاری رحمته الله علیه در مورد تفسیر «أَمَانَاتِکُمْ»نظر می اندازیم اولین امانت نزد مردم دین است . بلی ! دین امانت خدای متعال است که تو هر روز مسخره می کنی . همه جهان هستی از آن اوست و همه را برای استفاده ما خلق کرده و به ما امانت گذاشته است.
اول به آیات موضوع سر می زنیم. واژه «خیانت» و مشتقات آن (مانند خُون، تَخُونُوا، خَانَتا) در سوره‌های مختلفی از قرآن کریم آمده است که مهم‌ترین و معروف‌ترین آیات آن عبارتند از:
• سوره انفال، آیه ۲۷: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ» (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! به خدا و پیامبر خیانت نکنید و در امانات خود نیز خیانت روا مدارید، در حالی که می‌دانید)
• سوره انفال، آیه ۷۱: «وَإِنْ يُرِيدُوا خِيَانَتَكَ فَقَدْ خَانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ» (و اگر بخواهند به تو خیانت کنند، پیش از این [نیز] به خدا خیانت کرده بودند، و [خدا] تسلط بر آنان را [به تو] داد، و خداوند دانا و حکیم است)
• سوره تحریم، آیه ۱۰: «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ كَفَرُوا امْرَأَتَ نُوحٍ وَامْرَأَتَ لُوطٍ ۖ كَانَتَا تَحْتَ عَبْدَيْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَيْنِ فَخَانَتَاهُمَا» (خداوند برای کسانی که کافر شده‌اند، همسر نوح و همسر لوط را مثل زده است؛ آن دو تحت سرپرستی دو بنده از بندگان صالح ما بودند، ولی به آن دو خیانت کردند)
• سوره نساء، آیه ۱۰۷: «وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا» (و از کسانی که به خود خیانت می‌کنند دفاع نکن، زیرا خداوند خیانت‌پیشۀ گناهکار را دوست ندارد)
• سوره غافر، آیه ۱۹: «يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ» (او چشم‌ها را که به خیانت می‌گردد و آنچه را سینه‌ها پنهان می‌دارند، می‌داند)
• سوره مائده، آیه ۱۳: «وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَى خَائِنَةٍ مِنْهُمْ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ» (و پیوسته بر خیانتی از سوی آنان آگاه می‌شوی، مگر اندکی از ایشان)
این جاست که ما می بینیم که اولین خیانت به دین است. اما خیانت به دین این نیست که تو نماز نخوانی و یا روزه نگیری . خداوند به روزه و نماز تو محتاج نیست و ضرورت هم ندارد . خیانت به دین آن است که تو زیر عنوان آزادی بیان و کلام خدا را دروغ گو‌خطاب می کنی و یا می گویی قرآن ساخته بشر است و یا پیامبر بر حق نیست . در مضمون « انسان خود مختار است » گفتیم که تو خودت تصمیم گیرنده هستی که میخواهی ایمان داشته باشی و یا میخواهی خودت به تشبث خود جاهل باقی مانی . وقتی تو خدا و پیامیر را نفیه می کنی تو از دید قرآن که در بالا آیات را تذکر دادیم خاین هستی .
به گفته مرحوم دکتر علی شریعتی قرآن با الله آغاز می شود و با الناس یعنی مردم ختم می شود . یعنی خدا ، خدای مردم است و این کتاب ، کتاب مردم است . پس وقتی تو دین را نفیه می کنی تو به مردم خیانت می کنی و خاین مردم هستی.
دین اسلام ، دین توحیدی است . بدین معنی که همه جهان هستی یک است یعنی خدا یک است ، انسان که نماینده خدا در زمین است ( خلیفه ) یک است ، علم که مرجع آن خداست یک است و جهان هستی قسمیکه گفتیم یک است . دو تا نیست و همه با هم یک بافت دارد و‌هیچ چیز از هم جدا نیست . همه علوم و همه هستی یک بافت دارد . تو می توانی خاین محیط زیست باشی وقتی محیط زیست را پاک و نظیف نگهه نمی داری . در دین هیچ کمی و کمبودی وجود ندارد که نو دست و پای بزنی و از بیرون موضوع را پیدا کنی . چنانچه قرآن می گوید : . «…مَّا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِن شَيْءٍ» .بعنی ما درین کتاب هیچ چیز را فروگذار نگذاشته ایم . وقتی قرآن می گوید والله قد احاط بکل شی علما یعنی خداوند به همه چیز احاطه علمی دارد و تو از علم کار نمی گیری مخصوصا که می گوید «و قل رب زدنی علما »یعنی الها بر علم من بیفزای و تو نه از علم کلر میگیری و نه علم می آموزی خاین هستی زیرا مردم را با خرافات قوم پرستی ، کفر و زن ستیزی گمراه می سازی . وقتی تو اسراف می کنی در حالیکه قرآن می گوید مسرفین برادر شیاطین است تو خاین اقتصادی هستی و وقتی که دین را از سیاست جدا می دانی درحالیکه فرموده که إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ۚ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا» یعنی
«خداوند قاطعانه به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانشان بازگردانید و هنگامی که میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت داوری کنید. یقیناً آنچه که خدا شما را به آن موعظه می‌کند نیکو است؛ بی‌تردید خدا همواره شنوا و بیناست.» پس تو بین اقوام عدل را نادیده میگیری و قوم خود را برتری میدهی و بانوان را نادیده میگیری و از دست شانرا ار کار میگیری و‌دحتران را از تحصیل محروم می کنی و مرتکب ظلم می شوی و مردمان از حقوق آزادی فردی و شهروندی محروم می کنی و حق سخن گفتن و مطبوعات و هنر های زیبا محروم می کنی و یا خاموش هستی خاین هستی . خاموشی خود خیانت است . اینکه هر روز به جای ایمان و اصلاح مردم پشت هویت و‌هوبت بازی را گرفتی که این به ذات خود خیانت به دیگر اقوام است تو خاین مردمی و خاین دین هستی برای اینکه خداوند همه را به تقوی و کرامت می شناسد و تو مردم فریبی می کنی و موضوع هویت را بالا می کنی و این خیانت به دین و مردم است.
فرید یونس
