گزارش سفر به دوشنبه و شرکت در سی‌وپنجمین سالگرد استقلال جمهوری تاجیکستان

ورود به دوشنبه و استقبال گرم میزبانان:

ساعت یک بامداد روز ششم سپتامبر، هواپیما در فرودگاه بین‌المللی دوشنبه به زمین نشست.

مهمانداران با لهجه شیرین تاجیکی/ فارسی به ما خوش‌آمد گفتند و مسافران را به بخش ویژه فرودگاه راهنمایی کردند. پس از انجام مراحل اداری و بررسی گذرنامه‌ها، در ویزای ورودی شهروندان بریتانیا مشکلی پیش آمد که با توجه و همکاری مهمانداران حل شد. سپس با موترهایی که برای انتقال مهمانان تدارک دیده شده بود، راهی هتل «حیات» شدیم.

در این پرواز و پروازهای بعدی، جمعی از شخصیت‌های فرهنگی، نویسندگان، شاعران، پژوهشگران و فعالان فرهنگی، سیاسی و رسانه‌ای به دوشنبه آمدند. همه ما به دعوت آکادمی علوم تاجیکستان و انجمن تاجیکان و فارسی زبانان جهان «پیوند» برای شرکت در مراسم سی‌وپنجمین سالگرد استقلال این کشور سفر کرده بودیم.

به گفته مهمانداران، ۲۷۰ تن از فرهیختگان و فارسی‌زبانان و غیرفارسی‌زبانان از سراسر جهان برای شرکت در جشن سی‌وپنج‌سالگی استقلال تاجیکستان دعوت شده بودند.

فرودگاه دوشنبه در مقایسه با فرودگاه‌های بزرگ جهان، بسیار کوچک است، اما فضایی جمع‌وجور و دل‌نشین دارد. برای من، گرمی استقبال و پذیرایی در بخش ویژه، خستگی راه را از تن می‌زدود. در سالن انتظار، فرصت دیدار با مهمانداران و دوستانی که از کشورهای مختلف آمده بودند، فراهم شد که بسیار ارزشمند بود.

نظم و برنامه‌ریزی دقیق میزبانان عالی بود. برای تمام برنامه‌ها، کارت‌های ویژه‌ای از پیش آماده شده بود که مشخصات مهمان، شماره صندلی، محل پذیرایی، ساعت آغاز و محل برگزاری برنامه در آن درج شده بود. همه امور با دقت پیش‌بینی شده بود. برای آن دسته از مهمانانی که با زبان انگلیسی آشنایی نداشتند، تنها مشکل خط سیریلیک بود که آن هم با توجه به ترجمان دیجیتال حل می شد.

برنامه رسمی برای روزهای ۷ الی ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ تنظیم شده بود.

صبح روز ۷ سپتامبر ۲۰۲۶: رژه نظامی در میدان استقلال:

رژه نظامی نیروهای امنیتی جمهوری تاجیکستان، با حضور و سخنرانی جلالتمآب امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور، اعضای دولت و شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی جمهوری تاجیکستان، در میدان استقلال دوشنبه برگزار شد.

بنده در جمع مهمانان کشورهای مختلف جهان در این مراسم اشتراک کردم. دیدن رشد همه‌جانبه و توسعه تاجیکستان برایم خوشایند بود.

سرود ملی تاجیکستان پیش از آغاز رژه نظامی نواخته شد. این لحظه برایم حس خوشایندی داشت؛ هم‌زمان، گلویم را بغض پر کرده بود. تصور می‌کردم که پنج سال پیش، افغانستان نیز نیروی نظامی و نظم دولتی داشت و سرود ملی در روزهای ملی نواخته می‌شد.

با دیدن داشته‌ها و توسعه تاجیکستان، نهایت خوشحال می‌شوم. در عین حال، می‌دانم که با وجود همه اشتراکات فرهنگی، زبانی و تباری که با شهروندان این کشور دارم، برای سفر به این کشور به ویزا نیاز دارم.

در سال‌های خدمتم در سفارت افغانستان در تاجیکستان و تا امروز، شخصاً شاهد تحولات زیادی در همه عرصه‌ها، به‌ویژه در نیروهای منظم نظامی تاجیکستان، بوده‌ام.

به دولت و مردم تاجیکستان تبریک می‌گویم. رشد و توسعه جمهوری تاجیکستان برای همه تاجیکان جهان مایه افتخار است.

بعدازظهر روز ۷ سپتامبر ۲۰۲۶: همایش علمی انجمن تاجیکان و فارسی زبانان جهان «پیوند»:

این همایش با حضور دانشمندان و پژوهشگران تاجیکستان و ۲۷۰ مهمان از ۲۷ کشور جهان برگزار شد.

همایش علمی انجمن تاجیکان و فارسی‌زبانان جهان «پیوند» با عنوان «تاجیکستان مستقل؛ پیونددهندۀ تمدن آریایی» در کاخ وحدت شهر دوشنبه، به ریاست محترم امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور جمهوری تاجیکستان و رئیس انجمن تاجیکان و فارسی‌زبانان جهان «پیوند» برگزار شد و من نیز با افتخار در آن شرکت کردم.

اینجانب قرار بود در پنل دوم این همایش، مقاله‌ای با عنوان «دیپلماسی فرهنگی محور جمهوری تاجیکستان؛ بستری مناسب برای رشد فرهنگ و تمدن آریایی» ارائه کنم.

به دلیل کمبود وقت، تعدادی از مقاله‌ها فرصت ارائه نیافتند و مقاله بنده نیز در میان آن‌ها بود. این مقاله را به‌زودی نشر می‌کنم تا دوستان نیز آن را بخوانند.

این گردهمایی فرصتی ارزشمند برای دیدار و تبادل نظر میان دانشمندان و فرهنگیان کشورهای مختلف و تأکید بر اهمیت پیوندهای علمی، زبانی و فرهنگی فارسی‌زبانان بود.

صبح روز ۸ سپتامبر ۲۰۲۶: افتتاح تئاتر ملی و سخنرانی رئیس‌جمهور:

افتتاح تئاتر ملی با سخنرانی محترم امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، برگزار شد. ایشان سخنرانی اصلی خویش را به مناسبت سی‌وپنجمین سالگرد استقلال جمهوری تاجیکستان، با حضور دیپلمات‌ها، مهمانان، اعضای حکومت و مردم تاجیکستان ایراد کردند.

ده نکته مهم سخنان رئیس‌جمهور محترم امامعلی رحمان:

۱. تبریک و گرامی‌داشت جشن استقلال:

رئیس‌جمهور سی‌وپنجمین سالگرد استقلال را به همه مردم تاجیکستان و هم‌میهنان خارج از کشور تبریک گفت.

۲. جایگاه استقلال:

استقلال به‌عنوان عالی‌ترین رمز آزادی، نشانه آشکار حاکمیت و هستی ملت تاجیک و رکن بنیادی دولت‌داری نوین معرفی شد.

۳. اثبات توانمندی ملت:

به گفته رئیس‌جمهور، ۳۵ سال استقلال ثابت کرد که تاجیکان ملتی فرهنگ‌ساز و تمدن‌ساز، با خرد باستانی، اراده استوار و نیروی بزرگ سازنده هستند.

۴. دشواری سال‌های نخست:

سال‌های اول دولت‌سازی نوین بسیار دشوار و پرتناقض بود. جنگ تحمیلی داخلی، بحران سیاسی و اقتصادی و خطر نابودی دولت و پراکندگی ملت را به همراه داشت.

۵. نقش نشست تاریخی شانزدهم شورای عالی:

نشست سال ۱۹۹۲ در خجند، نقطه عطف سرنوشت کشور و آغاز بنیاد دولت ملی جدید خوانده شد که اسناد و تصمیم‌های آن زمینه حقوقی و سیاسی بازسازی کشور را فراهم کرد.

۶. ضرورت صلح و آرامش:

رئیس‌جمهور تأکید کرد که تاجیکستان باید در جامعه جهانی جایگاه خود را بیابد و برای این کار، پیش از همه، صلح و آرامش لازم است.

۷. عبور از آزمون سخت:

با تکیه بر خرد ملی و حمایت مردم، کشور از آزمون دشوار تقدیر، با احساس مسئولیت در برابر تاریخ و آینده ملت، عبور خواهد کرد.

۸. پایان جنگ داخلی و وحدت کشور:

خاموش کردن آتش جنگ تحمیلی داخلی، بازگرداندن پناهندگان و تبدیل تاجیکستان به یک کشور واحد، از محورهای سخنان او بود. تجربه صلح‌آفرینی تاجیکستان در سطح بین‌المللی، تجربه‌ای نادر شناخته شد.

۹. دستاوردها و نهادسازی:

همه پیشرفت‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از استقلال سرچشمه می‌گیرد. در همان نشست شانزدهم، پرچم ملی تصویب شد و زمینه برای نمادهای دولتی و قانون اساسی فراهم آمد. همچنین نیروهای مسلح، مرزبانی و ساختارهای نظامی و انتظامی تقریباً از صفر تأسیس شدند.

۱۰. اقتصاد، آبادانی و اعتبار بین‌المللی:

گذار به اقتصاد بازار و رقابتی، استقلال انرژی، رفع بن‌بست ارتباطی، امنیت غذایی و صنعتی‌سازی سریع، به‌عنوان اهداف راهبردی تعیین شد.

رئیس‌جمهور از کارآفرینان و مردم برای آبادانی کشور قدردانی کرد و به افزایش اعتبار جهانی تاجیکستان، تصویب ۲۰ قطعنامه سازمان ملل به ابتکار این کشور و اعلام دهه تقویت صلح برای نسل‌های آینده (۲۰۲۷–۲۰۳۶) اشاره کرد.

ضیافت ریاست‌جمهوری در کاخ نوروز:

شام روز ۸ سپتامبر ۲۰۲۶، ریاست‌جمهوری تاجیکستان میزبان مهمانان در یک ضیافت شام بود. این ضیافت در کاخ نوروز برگزار شد.

در آغاز برنامه، محترم قابل‌جان خوشوقت‌زاده، رئیس آکادمی علوم تاجیکستان، طی صحبتی کوتاه، حضور مهمانان را خوش‌آمد گفت و از حضور و سهم آنان قدردانی کرد.

برنامه با غذاهای سنتی و ترانه‌های گوش‌نواز تاجیکی /فارسی ادامه یافت. حدود ساعت ۱۱ شب، برنامه پایان یافت.

راهپیمایی مردمی در میدان استقلال:

برنامه صبح روز ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ در شهر دوشنبه، با نام راهپیمایی مردمی یا رژه مردمی و جشنواره‌ای، در میدان استقلال برگزار شد.

شرکت‌کنندگان:

در این مراسم، رئیس‌جمهور جمهوری تاجیکستان، محترم امامعلی رحمان، مهمانان و حدود ۱۰۰ هزار نفر از نمایندگان وزارت‌ها و ادارات، مؤسسات و سازمان‌های کشور شرکت کردند. در برخی منابع، شمار کل شرکت‌کنندگان بیش از ۱۲۰ هزار نفر ذکر شده است.

مراسم با سخنرانی رئیس‌جمهور جمهوری تاجیکستان، محترم امامعلی رحمان، آغاز شد. پس از سخنرانی ایشان، راهپیمایی جشن شروع شد.

ترکیب ستون‌های راهپیمایی:

در صفوف راهپیمایی، نمایندگان اقشار مختلف جامعه از جمله دانش‌آموزان، ورزشکاران، دانشجویان، کارکنان بنگاه‌ها، دختران دانشجو با لباس‌های ملی و همچنین نمایندگان بخش‌های صنعت، کشاورزی، حمل‌ونقل، سلامت، کارگران نیروگاه راغون، اهالی هنر و گروه‌های خلاق و هنری شرکت داشتند.

شرکت‌کنندگان با پرچم‌های دولتی، شعارها و پلاکاردها حرکت می‌کردند. همچنین در جریان راهپیمایی، نمادهای مختلف، از جمله نمادی به شکل توپ فوتبال، به نمایش گذاشته شد.

افتتاح ورزشگاه ملی جدید تاجیکستان:

برنامه شام روز ۹ سپتامبر ۲۰۲۶، با حضور ریاست‌جمهوری، اعضای قوای سه‌گانه دولت، دیپلمات‌ها و مهمانان ویژه از ۲۷ کشور جهان، در ورزشگاه ملی جدید شهر دوشنبه برگزار شد.

مراسم رسمی افتتاح ورزشگاه مراسم افتتاح ورزشگاه ملی تاجیکستان با سی‌وپنجمین سالگرد استقلال کشور هم‌زمان بود.

در این مراسم، محترم امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور، رستم امامعلی، قاهر رسول‌زاده، صدراعظم، رئیس مجلس ملی و رئیس شهر دوشنبه حضور داشتند.

ورزشگاه در زمینی به مساحت ۹.۵ هکتار ساخته شده و ظرفیت بیش از ۳۰ هزار تماشاگر را دارد؛ ۱۲ هزار صندلی در سطح پایین و ۱۸ هزار صندلی در سطح بالا.

ورزشگاه جدید دوشنبه مطابق با استانداردهای فیفا و در رده دوم بین‌المللی قرار دارد و برای مسابقات ملی، بین‌المللی و منطقه‌ای فوتبال قابل استفاده است.

پس از بخش سرود ملی، رئیس‌جمهور محترم امامعلی رحمان سخنرانی کوتاهی کردند. ایشان ضمن تبریک سی‌وپنجمین سالگرد استقلال، افتتاح ورزشگاه ملی را هدیه‌ای شایسته به مردم تاجیکستان به مناسبت این جشن دانستند.

ایشان تأکید کردند که تاجیکستان به‌تدریج به یکی از مراکز مهم برگزاری رویدادهای بین‌المللی ورزشی در منطقه تبدیل می‌شود و ورزشگاه جدید در آینده مرکز توسعه فوتبال کشور، میزبان مسابقات مهم بین‌المللی و منطقه‌ای و محل تربیت نسل‌های جدید فوتبالیست‌های تاجیک خواهد بود.

رئیس‌جمهور همچنین از مردم خواستند که قدر نعمت بی‌بهای استقلال، صلح و ثبات کامل و وحدت ملی را بدانند و برای حفظ و تقویت پایه‌های استقلال میهن عزیزشان، با اتحاد و همبستگی تلاش کنند.

نمایش تئاتری «۳۵ سال سرنوشت‌ساز»:

نمایش بزرگ و عالی تئاتری با عنوان «۳۵ سال سرنوشت‌ساز» در ورزشگاه ملی برگزار شد.

در این برنامه فرهنگی که با حضور ۱۱ هزار نفر برگزار شد، گروه‌های هنری و خلاق تاجیکستان به اجرا پرداختند.

این نمایش به بخش‌های مختلفی تقسیم شده بود؛ از جمله: مسیر تمدن، نمایش الفبای نیاکان، امنیت غذایی

،استقلال انرژی، رهایی از بن‌بست ارتباطی، صنعت، اساس پیشرفت، آب برای توسعه پایدار، تصویب قطعنامه سازمان ملل متحد، توسعه و پیشرفت دیجیتال.

این برنامه حیرت‌انگیز بود.

آتش‌بازی و نورافشانی:

پس از پایان برنامه فرهنگی، مراسم آتش‌بازی و نورافشانی بر فراز ورزشگاه ملی برگزار شد و فضای زیبایی را در آسمان دوشنبه به وجود آورد.

عصر دهم‌ سپتمبر رونمایی کتاب:

تعداد از مهمانان جشن استقلال در کتاب که اسم « امام علی رحمان شاه ستون تاجیکان و فارسی زبانان جهان» مقاله ارایه کردند.

مقاله اینجانب زیر عنوان « سیاست خارجی فرهنگی محور جمهوری تاجیکستان » در این کتاب جا دارد.

محترم عبدالجبار رحمان زاده، معاون آرین بانک، محترم دولت صفر معاون وزارت فرهنگ، عبدالله راهنما و تعدادی از شخصیت های علمی و فرهنگی تاجیکستان و همه مهمانان که در این کتاب مقالات شان اقبال نشر یافته بود، حضور داشتند و صحبت کردند.

این کتاب در ۷۰۵ صفحه  و در ۹ باب مشتمل است بر ۵۰ مقاله از شخصیت های فرهنگی کشور های مختلف جهان زیور چاپ آراسته است.

اینجانب در بطور فشرده در مورد مقاله خویش صحبت کردم. برنامه با ضیافت آرین بانک به پایان رسید.

دیدارها و ملاقات‌ها در حاشیه جشن استقلال:

در روزهای حضورم در دوشنبه، در حاشیه جشن استقلال جمهوری تاجیکستان، با شخصیت‌های زیر که بیشترشان از دوستان قدیمی من هستند، دیدار داشتم:

1. محترم استاد فرهاد رحیمی، رئیس اداره مستقل تعلیمات مسلکی و رئیس پیشین آکادمی علوم.

2. محترم عبدالجبار رحمان‌زاده، عضو وابسته آکادمی علوم و وزیر معارف سابق.

3. جنرال قدم‌شاه شهیم.

4. محترم دکتر علی‌اصغر شعردوست، سفیر سابق ایران در دوشنبه.

5. محترم قابل‌جان خوشوقت‌زاده، رئیس آکادمی علوم.

6. محترم دکتور قاسم‌شاه اسکندری، سکرتر جنرال آکادمی علوم.

7. محترم قابل‌جان قربانف، رئیس روابط بین‌المللی آکادمی علوم.

8. محترم محمدعلی رجبیان، عضو دفتر ریاست‌جمهوری و سفیر سابق تاجیکستان در ترکیه.

9. محترم رحمت کریم، رئیس انستیتوت نسخ خطی و شرق‌شناسی.

10. محترم سهراب ضیا، خبرنگار بی‌بی‌سی در تاجیکستان.

11. محترم دکتر امامعلی نصرالدین‌زاده، رئیس دانشگاه ملی.

12. محترم محمدوفا رضازاده، خبرنگار و رئیس سابق رادیوی آزادی در دوشنبه.

13. محترم قاضی‌شاه نعمت، هم‌کلاسی خودم.

14. محترم دکتر شبستری، سفیر سابق ایران در تاجیکستان.

15. محترم روح‌الله شریفی.

16. محترم دکتر یعقوب یسنا، استاد سابق دانشگاه البیرونی، و محترم جنرال میزا محمد یارمند، معاون سابق وزیر داخله.

17. محترم نادرشاه کوفی، فرماندار سابق.

18. محترم زلمی یونسی، سفیر سابق افغانستان در دوشنبه.

19. محترم آمر صاحب بسم‌الله خان محمدی، وزیر دفاع سابق.

20. محترمه اپه جمیله، استاد دانشگاه ملی و معاون سابق دانشگاه ملی، و محترمه دولت‌بخت، معاون دانشگاه ملی.

21. محترم حاجی برهان‌الدین رستاقی.

22. محترم محمدشریف سعیدی و محترم هارون راعون.

23. محترم دکتر صفر عبدالله، استاد دانشگاه بشکیک.

24. محترمان ایرج، زیبا و سیداحمد، دوستان خوبم.

25. محترمه آریا سعید و محترم حسیب سید.

26. محترمه منیژه انوری، رئیس، جسور و بنیامین، معاونین، و عیدی‌بیک و سایر همکاران آسیا پلس.

قابل تذکر است که جمع زیادی از دوستان قدیم و جدید را نیز در برنامه‌ها دیدم که این دیدارها باعث خوشحالی‌ام شد. یک تعداد دوستان قدیمی غیبت کبری داشتند امید وارم سلامت باشند.

سپاسگزاری:

در پایان، از میزبانی صمیمانه آکادمی علوم تاجیکستان، انجمن تاجیکان و فارسی زبانان جهان «پیوند» و «آرین‌بانک» صمیمانه سپاسگزاری می‌کنم.

این سفر برای من فرصتی ارزشمند بود تا بار دیگر شاهد رشد و توسعه تاجیکستان باشم، با دوستان قدیمی دیدار کنم و در کنار شخصیت‌های فرهنگی، علمی و رسانه‌ای از کشورهای مختلف، در جشن استقلال کشوری شرکت کنم که با مردم آن پیوندهای عمیق زبانی، فرهنگی و تاریخی دارم.

رشد و توسعه تاجیکستان را به مردم این کشور تبریک می‌گویم و برای مردم و دولت تاجیکستان، صلح، آرامش، پیشرفت و سربلندی آرزو دارم.