با درز كردن 90 هزار مدرك سري اردوي امريكا به رسانههای جمعي، جزیيات اعلام نشدهای از جنگ در افغانستان به نشر رسيد كه نشان میدهد، علاوه بر آنچه در اين جنگ، به عنوان تقابل نظامي ميان سربازان در ميدان جنگ صورت میگيرد، زد و بندهاي ديگري نيز وجود دارد كه نقش پيچيدهای در نتيجه جنگ نه ساله در افغانستان داشتهاند.
در خبرها آمده است كه این مدارک را ویکی لیکس، یک سازمان غیردولتی امريكايي، به نیویورک تایمز امریکا، گاردین انگلستان و مجله اشپیگل آلمان ارایه کرده است. بر اساس اين گزارش، اسناد منتشر شده، از جنوري 2004 تا دسمبر 2009 را در برمیگیرد و شامل گزارشهای منتشر نشدهای از جنگ در افغانستان از زاويههای متفاوت میباشد.
در بخشي از اين گزارش تصريح شده است كه مداركي وجود داشته است كه نشاندهنده نگراني سازمان ناتو از همكاري پاكستان و ايران با گروه طالبان میباشد. بدون شك وقتي موضوع نگراني سازمان ناتو از كمك ايران و پاكستان به طالبان مطرح میگردد، مبتني بر معلوماتي است كه اين سازمان بدانها دست يافته است. اگرچه در برخي از گزارشها در داخل افغانستان نيز، اشارههايي بر اينكه بعضا سلاحهای ساخت ايران در دسترس طالبان قرار گرفته، انتشار يافته است و از سوي ديگر اظهار نظرهايي كه مقامات ايراني در مورد افغانستان داشتهاند، میتواند نشاندهنده، بيعلاقگي رهبران ايران به شكست طالبان باشد، اما وقتي در اين گزارش تصريح بر نگراني سازمان ناتو از همكاريهای ايران و پاكستان با طالبان شده است، اين احتمال قوت میگيرد كه ريشههای ارتباطي عميقي ميان طالبان و كشورهاي همسايه وجود داشته است.
در بخش ديگري از اين اسناد، اشاره شده است كه گروه طالبان دارای راكتهای حرارت جو است که میتواند طيارههای ناتو را هدف قرار داده و سرنگون کند. به نوشته نیویورک تایمز این اسناد همچنين نشان میدهد كه پاکستان به نمایندگان سازمان جاسوسی خود اجازه میدهد که مستقیما با طالبان ملاقات کنند.
تجويز سازمان استخباراتي پاكستان به مذاكره با طالبان از سوي رهبران اين كشور، نشاندهنده عمق ارتباط طالبان با پاكستان و تاثیرپذيري طالبان از پاكستان میباشد. انتشار خبر مذاكره اعضاي ایاسای با طالبان، علاوه بر اينكه نقش سازمان استخباراتي پاكستان را در فرماندهي طالبان روشن میكند، اين حقيقت را نيز بر ملا میسازد كه ایاسای از محل اختفاي رهبران طالبان اطلاع دارد، اما اين اطلاعات را در اختيار شركاي خود در مبارزه با طالبان و القاعده قرار نداده است.
اين گزارش ادعاهاي موجود مبني بر حضور رهبران طالبان و القاعده در قلمرو حاكميت پاكستان را نيز اثبات میكند. رهبران گروه طالبان و القاعده در سال 2001 ميلادي از افغانستان خارج شدهاند. مداركي از بازگشت اين رهبران به خاك افغانستان وجود ندارد و از سوي ديگر، گزارشهايي در خصوص اينكه اين افراد به سرزمين ديگري نقل مكان كرده باشند، نيز انتشار نيافته است. از سوي ديگر، برخي از رهبران طالبان نيز كه از نظر ایاسای تاريخ مصرفشان پايانيافته است، در خاك پاكستان دستگير گرديدهاند. اين مدارك همه اين فرضيه كه رهبران طالبان در پاكستان حضور دارند را تقويت میكند.
همزمان با انتشار اين گزارشها، دریاسالار مايك مولن، لوي درستيز قواي امريكا نيز اعلام كرده است كه رهبران سازمان القاعده در خاك پاكستان مخفي میباشند. مايك مولن روز يكشنبه در يك كنفرانس خبري در كابل با اظهار اين مطلب، عنوان كرد كه بايد تلاشهای مشترك صورت گيرد تا اين افراد دستگير شوند.
انتشار اين گزارش باعث واكنش شديد پاكستان شده است. واكنش فوري و شديد پاكستان نيز نشاندهنده حساسيت پاكستان در برابر اين گزارش است. زيرا انتشار اين گزارش اگرچه ممكن است با مسامحه ايالات متحده امريكا، انگلستان و حتا سازمان ناتو همراه گردد، اما حداقل بر اذهان عامه میتواند تاثير بگذارد. اين اثرگذاري در داخل خاك پاكستان نيز امكانپذير میباشد. حداقل مردم پاكستان درك میكنند كه دولت اين كشور در يك بازي سردرگم، امنيت داخلي پاكستان را نيز براي حاكم شدن و مسلط گرديدن به افغانستان، بر بازي گرفته و در اين بازي از مردم خود نيز قرباني گرفته است.
براي منحرف کردن افکار عمومی از اين واقعيت، سفير امريكا در واشنگتن از انتشار اين گزارش، انتقاد كرده است. حسين حقاني، سفیر پاکستان در امریکا از افشای اطلاعات طبقهبندی شده درباره جنگ افغانستان انتقاد کرده و مدعي شده است كه پاکستان به طور کامل متعهد به مبارزه با شبه نظامیان طالبان میباشد.
حقانی مدعي شده است كه اطلاعات دريافت شده و نشر شده، تنها مربوط به اظهارنظرهای یک منبع و نیز شایعاتی میشود که در دو طرف مرز افغانستان و پاکستان وجود دارد. وي اجراي عمليات از سوي اردوي پاكستان در شمال اين كشور را نشانه مشاركت پاكستان در مبارزه با تروريزم خوانده گفته است كه پاكستان در حال تعقيب یک استراتيژي است كه به تضعيف گروه طالبان پاكستاني منجر میشود.
انتشار اين گزارش كه نشاندهنده مذاكرات طالبان با اعضاي ایاسای و معلوم بودن اين موضوع به رهبران پاكستان میباشد، با ادعاي پاكستان مبني بر مشاركت با افغانستان و امريكا در مبارزه با گروههای شورشي در منطقه، كاملا مغايرت دارد. زيرا نتيجهای كه اين مذاكرات داشته است، تقويت طالبان در افغانستان و گستردهتر شدن عمليات اين گروه در سطح افغانستان بوده است.
اين مذاكرات در واقع نشاندهنده ادامه حمايت رهبران سياسي پاكستان از گروه طالبان میباشد. در واقع میتوان گفت كه اين مذاكرات باعث گرديده است تا رهبران طالبان با باور به ادامه حمايت ایاسای از خويش، عمليات و تحركات خود را در افغانستان گستردهتر سازند.
آنچه در اين ميان سوال برانگيز است، اين است كه با توجه به اطلاعاتي كه ايالات متحده امريكا در اين زمينه در اختيار داشته است، چگونه استراتيژي پرفشاري را در برابر پاكستان روي دست نگرفته است، تا به دستگيري رهبران طالبان و سازمان القاعده كمك شود؟ سوالي كه براي بسياري از مردم مطرح است، اين میباشد كه اگر ايالات متحده با داشتن اطلاعات در زمينه، رويكرد خود را در اين مبارزه با فشار بر پاكستان تغيير میداد، آیا نتيجهي بهتری از آنچه هست، بدست نميآمد؟
اكنون اين موضوع قابل طرح میباشد كه با افشاي معلومات منتشر شده در رسانههای غربي، اكنون جايي براي اهمال و بيمبالاتي در خصوص پاكستان باقي نمانده است. اما سوال اين است كه آيا ايالات متحده، رويكرد خود را نسبت به پاكستان تغيير خواهد داد؟
برگرفته از هشت صبح
