خانه » خبر و دیدگاه » انتقال قدرت در ۸ ثور ۱۳۷۱ به حکومت مجاهدین

انتقال قدرت در ۸ ثور ۱۳۷۱ به حکومت مجاهدین

محمد اکرام اندیشمند، نویسنده و پژوهشگر

                                                       

۱

روز ۴ ثور ۱۳۷۱  من(نگارنده)درجمله ده ها نفرعضو احزاب اسلامی خبر نگاران کشورهای مختلف در یکی ازسالون های گورنرهاوس پشاور منتظر اعلان تشکیل حکومت مجاهدین بودم. مذاکره در پشت درهای بسته میان رهبران تنظیم ها به استثنای حکمتیار که در جنوب کابل سنگر گرفته بود، صبح روز(۴ ثور۱۳۷۱) آغاز یافته بود. اما قطب الدین هلال رئیس کمیته سیاسی حزب اسلامی از گلبدین حکمتیار امیر حزب مذکور در این مذاکرات نمایندگی میکرد. در پایان روز، دروازه بسته مذاکرات باز شد و رهبران مجاهدین به سالون اجتماع خبرنگاران و اعضای تنظیم ها آمدند. و آنگاه عبدرب الرسول سیاف امیر اتحاد اسلامی توافق احزاب هفتگانه را در مورد تشکیل حکومت توضیح داد. صبغت االه مجددی برای دو ماه ممثل حکومت انتقالی اسلامی معرفی شد.

اصل موافقت نامه به زبان پشتو تهیه شده بود که در آن تعدادی از رهبران احزاب جهادی امضاء کرده بودند. وظایف و صلاحیت صبغت الله مجددی مبهم و نا مشخص بود. فهمیده نمی شد که “ممثل ریاست دولت اسلامی افغانستان”طی دوماه حاکمیت خود چه وظایفی را باید انجام دهد؟ در بند اول موافقت نامه وظیفه هیئات پنجاه نفری، انتقال قدرت از نظام در حال سقوط کابل به مجاهدین وانمود و در مورد زمان آن گفته شده بود که عملیه انتقال قدرت در خلال دوماه به سر میرسد. درحالی که عملیه انتقال قدرت در یک مراسم رسمی و تشریفاتی بیش از چند ساعت طول نمی کشید، پس ادامه عملیه انتقال قدرت در خلال دوماه چه مفهومی داشت و پنحاه نفرهیئات همرکاب مجددی چه کاری را در این مدت اصولاً انجام میدادند؟

۲

تا پایان روزچهارم ثور ۱۳۷۱، کابل با هجوم یا ورود بی سر و صدای نیروهای مختلف مجاهدین سقوط کرده بود. فرقه ۵ بگرامی و لوای مستقر در تنگی واغجان لوگر را جناح خلق به نیروهای حزب اسلامی حکمتیار تسلیم کردند. قوت های عبدالرشید دوستم در جنوب کابل با حملات مشترک حزب اسلامی و جناح خلق تار و مار گردیدند. حزب اسلامی و خلقی ها همچنان نیروهای مخالف خود را در ریشخور و نواحی آن درهم کوبیدند. سپیده دم روزچهارم ثور هزاران نفر از نیروی حزب اسلامی تحت پوشش نیروهای وزارت داخله و قوت های جبار قهرمان داخل شهر شدند و در وزارت داخله، مکروریانها، حوزه های امنیتی شهر، شفاخانه چهارصد بستر ارتش، تپه بی بی مهرو، قصر ریاست جمهوری و بسیاری از نقاط جنوبی و جنوب شرقی شهر کابل جابجا گردیدند. در حالی که نیروهای احمدشاه مسعود با بخشی از نیروهای دولتی و عمدتاً متعلق به جناح پرچم  و قوت های دوستم فرودگاه کابل، گارنیزیون، رادیو تلویزیون و نواحی شمال شهر را در دست داشتند. علاوه از این نیروها، افراد مسلح سایر احزاب تا این زمان وارد کابل شده بودند. حزب وحدت اسلامی، اتحاداسلامی، حرکت اسلامی، حزب اسلامی مولوی خالص، حرکت انقلاب اسلامی، محاذ ملی اسلامی و جبهه نجات ملی مناطقی را در حومه ها و ساحات غربی و شرقی شهر بدست آورده بودند. کمربند های امنیتی اطراف کابل شکسته بود و دیگر مانعی برای ورود گروه های مسلح وجود نداشت.

۳

در چنین وضعیتی، وقوع جنگ اجتناب ناپذیر می نمود. جنگ در سحرگاه پنجم ثور ۱۳۷۱ در پایتخت آغاز گردید. جنگ پایان نیافته بود که گلبدین حکمتیار ظهر آن روز( ۵ثور ۱۳۷۱)از پیروزی انقلاب اسلامی و فتح کابل سخن گفت و این پیروزی را در کنفرانس مطبوعاتی که توسط مخابره از جنوب کابل با خبرنگاران در پشاور برگزار کرده بود، اعلان کرد. اما شامگاه آن روز از رادیو و تلویزیون دولتی این اعلامیه را دکترعبدالرحمن و دکترنجیب الله مجددی به زبان پشتو و فارسی خواندند:  

بسم الله الرحمن الرحیم

ابلاغیه شماره یک شورای رهبری جهادی

امروز صبح پنج ثور ۱۳۷۱ شورای رهبری جهادی تشکیل جلسه فوق العاده داده فیصله بعمل آوردند تا غرض تأمین امنیت در شهر کابل و حفظ جان و مال ناموس ساکنان آن به همه مجاهدین و قوای مسلح دستور داده می شود که از اوامر اداره کمیسیون امنیتی کابل محترم دکتور نجیب الله مجددی، محترم جنرال عبدالرحیم وردک، محترم قوماندان عبدالحق، محترم قوماندان مولوی صدیق الله، محترم قوماندان حاجی شیرعلم و گروپ های مسلح قوماندان احمد شاه مسعود وزیر دفاع حکومت اسلامی اطاعت نمود ه امنیت را در شهر و مراکز استراتیژیکی شهر کابل تأمین و از اوامر آن سرکشی ننماید. تأکید میشود که برادراحمد شاه مسعود فوراً بکار خویش آغاز کند. والسلام

حضرت صبغت الله مجددی – رئیس دولت اسلامی افغانستان

بعد از نشر اولین ابلاغیه حکومت انتقالی مجاهدین آتش جنگ به سردی گرایید. تبلیغات رادیو تلویزیون روحیه جنگجویان حزب اسلامی و متحدین شانرا در حزب دمکراتیک خلق تضعیف کرد. آنها تا پایان روز هفتم ثور از مرکز شهر کابل خارج گردیده در مناطق ریشخور، سید نورمحمدشاه مینه، بنی حصار، تپه های شینه و قسمت های اخیر تپه مرنجان و حومه های جنوبی و جنوب شرقی شهر جابجا شدند.

۴

با شعله ورشدن آتش جنگ در کابل، تلاش برای آتش بس و مصالحه در پاکستان آغاز شد. ترکی الفیصل رئیس استخبارات عربستان سعودی به اسلام آباد آمد تا برای برقراری آتش بس میانجگری کند. نواز شریف صدراعظم پاکستان تماس های مداوم را با رهبران تنظیم ها برقرار ساخت. او با حکمتیار از طریق مخابره گفتگو کرد و از او خواست تا با آتش بس موافقه کند. موافقت نامه آتش بس با فشار شهزاده ترکی الفیصل و نواز شریف میان مولوی سرفراز و قطب الدین هلال به نمایندگی از حکمتیار و استاد ربانی به امضاء رسید. آتش بس هرچند بصورت درست رعایت نشد اما حداقل زمینه برای ورود صبغت الله مجددی به پایتخت و انتقال قدرت در یک مراسم ظاهری و تشریفاتی مساعد گردید.

۵

صبغت الله مجددی صبحگاه هفتم ثور ۱۳۷۱ با کاروان بزرگی از اعضای شورای انتقال قدرت و ده ها نفر اعضای احزاب اسلامی، پشاور را به مقصد کابل ترک کرد. در حالی که کاروان صبغت الله مجددی در چند صد متری مرز تورخم رسیده بود، چرخبال حامل جنرال جاوید ناصر رئیس آی اس آی به آن محل فرود آمد و مجددی را تا آنطرف دروازه سرحدی تورخم در داخل خاک افغانستان همراهی کرد. شاید هدف جنرال جاوید ناصرآن بود تا دنیا حرکت آن روز او را در تورخم با حرکت جنرال بوریس گروموف قوماندان نیروهای شوروی که در ۲۶ دلو ۱۳۶۷ در حیرتان انجام داد،  به مقایسه بگیرد. و شاید رئیس آی اس آی خواست تا پیروزی سازمان خود را در جنگ افغانستان علیه شوروی و کمونیزم به نمایش بگذارد!

صبغت الله مجددی ظهر هشتم ثور در حالی که با شلیک هزاران گلوله گروه های مسلح استقبال گردید، وارد شهر کابل شد و ساعت پنج عصرآن روز قدرت را رسماً از دولت گذشته تحویل گرفت. انتقال قدرت شکل تشریفاتی و نمایشی داشت. نه عبدالرحیم عاطف معاون رئیس جمهور به عنوان تسلیم کننده قدرت صاحب حاکمیت و اقتدار بود و نه صبغت الله مجددی به عنوان تسلیم گیرنده قدرت می توانست صاحب اقتدار و صلاحیت در دولت جدید گردد. قدرت عملاً روزهای قبل میان گروه ها و نیروهای مختلف در پایتخت تقسیم شده بود.

در محفل انتقال قدرت که در ساختمان وزارت خارجه تدویر یافته بود عبدالرحیم هاتف کفیل ریاست جمهوری، فضل الحق خالقیار صدراعظم و عبدالکریم شادان قاضی القضات وقت، با سخنرانی های خود انتقال قدرت و تشکیل حکومت مجاهدین را به حضرت مجددی  تبریک گفتند. شادان در اظهارات خود گفت: با تشریف آوری شما برادران مجاهد یک دهه خون ریزی در کشور پایان یافت؛ اما در فردای آن روز توسط افراد مسلح در منزلش به قتل رسید. صبغت الله مجددی پیروزی جهاد و تشکیل دولت اسلامی را تبریک گفت و برای همه اعضای رژیم اسبق عفو عمومی اعلان کرد.

 

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

Copyright © Jawedan.com