مورخ ۲۵ اکتوبر ۲۰۲۶ متن ذیل را در فیسبوک نشر کردم که نزدیک به هفت هزار نفر خواند و کامنت ها گذاشتند
سوال مهم و حیاتی برای همه ای ما :
افغانستان ۹۹، ۹ در صد مسلمان دارد . مطالب که در فیسبوک می خوانم در مورد افغانستان از عدالت برای همه مردم سخن نمی گویند مگر قوم و زبان و هویت قومی. من تا حال ندانستم که بهترین افغان یا افغانستانی ، (واژه جدید برای آنهاییکه خود را دیگر افغان نمی گویند زیرا برای آنها افغان بعنی پشتون ) کدام است ؟ آیا یک افغان یا افغانستانی خوب مسلمان خوب است و یا چطور ؟ سوال این است که برای شما اول افغان یا افغانستانی مهمتر است یا اسلامیت ؟
کامنت ها سه گونه بودند :
اول آنانبکه به دین اسلام اعتقاد ندارند و قرآن در مورد این گروه بسیار واضح است که خداوند در مورد شان چه قضاوت می کند . آنها را به حال خود شان می گذاریم و تبصره هم نمی کنیم زیرا قرآن به ما می گوید ازین طبقه اشخاص دوری کنید . عقیده ما همین است .
دوم یک عده که اول اسلام را قبول دارند . موقف شان روشن است . اینها از دید قرآن اهل بصیرت هستند . عقیده اسلامی از دید قرآن مجید همین است .
سوم آنانبکه جرات نکردند افغانیت و یا اسلامیت را اول بگویند زیرا نخواستند در جنجال باشند و نوشتند ، انسانیت ! یگ گریز هوشمندانه و ذیرکانه ! اینها خواهران و برادران بسیار عزیز و گرامی هستند که بی اعتقاد به خداوند نیستند و مسلمان هستند . اینها اکثرا دین را از روش های طالب و ملا وهابی و آخوند ایرانی می بینند نه از دید قرآن و بزرگان صدر اسلام . این گروه که انسانیت گفتند فکر کردند اگر اسلامیت بگویند توسط کفار و مشرکین در فیسبوک ریشخند می شوند . قرآن مجید به وضاحت می گوید که مشرکین و کفار مسلمانان را ریشخند می کنند . و اگر افغانیت می گفتند. این هم نمی شد زیرا اکثر این گروه می بینند که افغانیت اگر بر اسلامیت ترجیح دهند و نشود توسط یک عده مسلمانان طعنه داده شوند و بهتر دانستند که بگویند. انسانیت .
این مقاله کوتاه یک بحث از نگاه علمی، انتروپولوژی فرهنگی یک مطالعه مقایسوی یا Comparative studies می باشد و حالب است .
افغانیت یک مسله منطقوی و قومی و قبیله بی است در مقابل مدنیت قرار گرفته است . خواه این مدنیت اسلامی باشد و یا هر مدنیت که باشد . انتی تز مدنی قومی و قبایلی است . و علم اانتروپولوژی یا بشر شناسی همین را می گوید . به عبارت دیگر هر کسی که قومی فکر می کند ، از هر قوم که باشد و هویت قومی را بالا می کند او هرگز مدنی نمی تواند باشد یا شود. حتی مذهبیون ایرانی و افغانی قومی فکر می کنند. تفکر قومی انسان را در تنگنای فکری قرار می‌دهد . در تاریخ اسلام می خوانیم که جنگ بدر اساسا به خاطر آزادی فکری به پا خاست .
مدنی ، مدنیت ، متمدن برای ما مسلمانان از مدینه فاضله که محمد ( ص) پیشوای اسلام بنیاد گذاشت رسیده است و درین مدنیت سه اصل عمده نهفته است علم و اخلاق و عدالت که اساسا در افغانیت وجود ندارد . از دو صد و هفتاد سال به ابنسو کشور در بیسوادی غطه ور است . عدالت میان اقوام هرگز وجود نداشته و اخلاق مدنی میان مردم وجود ندارد . در حالیکه محمد ص گفت « من برای تکامل مکارم اخلاق آمده ام » .
بیاید چند مثال از افغانیت بدهیم که در مقابل اسلامیت قرار گرفته است .
یک زن که شوهرش فوت می کند فورا او را بدون اجازه اش به برادر متوفی نکاخ می کنند ! اسلامیت چه می گوید که هیچ کس حق ندارد که یک دختر جوان و یا زن بیوه را بدون اجازه اش در نکاح کسی داخل کند .
افغانیت زنان را ناموس می داند در حالیکه از نگاه اسلامیت واقعی یک زن حق دارد طلاق بگیرد و بعد از مدت عده یک شوهر دیگر کند . ناموس و ناموس بازی کار افغانیت است و در اسلام تنها دین ناموس مردم است نه قوم . افغانیت حق طلاق را از زن گرفته است در حالیکه دین برای زن این حق را داده است که خلع گویند .
در افغانیت آزادی شما محدود است تا خلاف قوم و قبیله سخن گویی محکوم می شویی . اسلام آمد تا مردم از هرگونه اسارت مخصوصا اسارت فکری نجات پیدا کنند .
در افغانیت طعنه ، کنایه ، غیبت و سخن چینی و تخریب اشخاص مطلق عادی است و اسلام همه ای اینها را حرام می داند .
در اسلام آزادی انسان است و می گوید هر کس مسول گناه خود است . در افغانیت آزادی نیست و تو را حتی بدون محکمه به دار می زنند مانند قتل فجیع فرخنده در کابل .
در اسلام آزادی عقل است و امام غزالی در احیا علوم الدین می نویسد که عقل جوهر انسانیت است و اما در افغانیت شما باید به ذوق دیگران صحبت کنید و از عقل خود کار نگیرید.
در افغانیت باید به طرفداری قوم خود سخن بگویی حتی که بی عدالتی باشد در اسلام برای عدالت عمومی باید قیام کنی . و قرآن می گوید اگر حکم می کنید به عدل حکم کنید و این عدل برای مسلمان و غیر مسلمان است .
در افغانیت حتی مرده یک شخص را به معیار قومی خدا بیامرزی می‌دهد و از او یک قهرمان جور می کنند و در اسلام معیار ارزیابی مردم اخلاق نیکو و تقوی و ایمان مردم است از هر قوم که باشد .
افغانیت باعث شده تا مغز ها کنترل شود و اسلام گفت علم البیان و علم بالقلم یعنی موجودی که به شما علم بیان و علم قلم آموخت .
در اروپا ، امریکا و کانادا افغان ها زنان و دختران خود را به نام ناموس و غیرت به قتل رساندند و این روحیه افغانیت است ، اسلام گفت اگر یک نفر را به قتل رسانی همه بشریت را کشتی و اگر یک نفر زا نجات دادی همه بشریت را نجات دادی
مثال های تعصب آمیز ، خرافاتی و خلاف اصول اخلاق مدنی در افغانیت زیاد است که اسلام همه را محکوم می کند در حالیکه محمد ص آمد و گفت همه عقاید و اعمال خرافاتی زیر پای من قرار گرفته است .
من در گذشته یک مضمون زیر عنوان « دین من اسلامیت است ، انسانیت نیست » نوشتم :
آنانبکه می گویند به جای اسلامیت و افغانیت باید انسانیت باشد هرگز از خود سوال نکرده اند که در تاریخ بشریت انسانیت را کی به جامعه بشری معرفی کرد ؟ پیامبران ! بلی این پیامبران بودند که از بدو خلقت بشر خواستند تا مردم اول یک انسان خوب باشند و از خدایش بیاموزند و خود را از حالت قومی و قبایلی و خرافات و سحر و جادو نجات دهند که سلسله نبوت با محمد ص خاتمه یافت .
افغانیت باعث شده تا مردم به نام فوم. همدیگر را تکه تکه کنند . یکی از خراسان صحبت می کند و یکی از لوی افغانستان . یکی به طرفداری از مسعود شهید و ربانی شهید صحبت می کند و دیگری آنها را «کولابی لندغر » میخواند . اسلام می گوید همه اقوام با هم برابر و برادر است و قوم برای شناخت همدیگر است نه تفوق طلبی . محمد ص گفت که عرب بر عجم و سفید پوست بر سیاه پوست برتری ندارد مگر تقوی و‌محمد مردم را از فوم گرایی منع کرد و اما افغانیت این یک پارچگی و همدلی را مطلق از بین برده است . برای اینکه پشتون ها خوش شوند باید پشتونستان را حمایه کنی که در شرایط امروز یک خواب و خیال است و برای اینکه فارسی زبان را خوش بسازی باید از خراسان که خواب و خیال است حمایه کنی . هیچ کس امروز مردم را به معیار تقوی و دانش علم و معرفت که اسلام ارزش می‌دهد نمی شناسد و بدبختی مردم ما همین است .
سوال کنید که چرا بدبخت هستیم ؟ همه بدبختی در افغانیت است . بی اعتمادی ، نبود اتحاد ، نبود علم و معرفت ، شخصیت پرستی ، خارجی پرستی ، دین را به زور سر مردم تحمیل کردن ، بیسوادی ، دست زنان را از کار گرفتن و دحتران را از مکتب منع کردن ، فقر و بیچارگی همه و همه میراث فلاکت بار افغانیت است و درین افغانیت همه اقوام شامل هستند و همه اقوام بدبخت هستند . به همان اندازه که پشتون تعصب دارد تاجیک و هزاره و دیگران تعصب دارد در حالیکه اسلام هر گونه تعصب قومی و زبانی و نژادی را منع و محکوم می کند .
این است که من به بسیار جرات می گویم در سابق هم گفتم که دین من ، هویت من ، فرهنگ من ، آزادی من و همه تار و پود زندگی من اسلام است نه افغانیت . انسانیت واقعی را به جهان بشریت محمد ص آموخت . مردی که بک تمدن بشری را به نام تمدن اسلامی بنیاد نهاد . اینکه به بیراهه کشانده شده مشکل این نویسنده نیست . من مسلمان هستم و به اسلام افتخار می کنم با اسلام زندگی می کنم و مسلمان میمیرم .
مخصوصا که در دین نه ناسیونالیزم است و نه اتنوسنترزیم .
فرید یونس
