پیسه مالیه آمریکایی ها نباید به جیب تروریست ها بریزد
طرح چالش
تصویب لایحه «No Tax Dollars for Terrorists Act» توسط کمیته روابط خارجی سنای ایالات متحده در آغاز ماه فبروری همین سال 2026، نشاندهنده بازنگری سیاستهای آمریکا در جلوگیری از دسترسی طالبان به منابع مالی در حالی است که گفته می شود طالبان بسته های حدود 50 میلیون دولاری پیسه نقد را به صورت هفتگی از آمریکا دریافت کرده اند.
در این کوتاه نوشته با استفاده از روش توصیفی–تحلیلی (Descriptive-Analytical Method)، ابعاد حقوقی، سیاسی و اخلاقی این لایحه را بررسی کرده و تأثیرات آن را بر سیاست کمکهای خارجی آمریکا (U.S. Foreign Aid Policy)، کمکهای بشردوستانه (Humanitarian Assistance) وبه وضعیت انسانی در افغانستان پرداخته می شود. فرایند پژوهش ها نشان میدهد که اگرچه هدف اصلی لایحه، مهار تأمین مالی تروریزم (Counter-Terrorism Financing) است، اما در صورت نبود سازوکارهای شفاف، میتواند پیامدهای منفی ناخواستهای برای مردم افغانستان و نهادهای امدادرسان بینالمللی ایجاد کند.
مجلس سنای ایالات متحده آمریکا تصویب کرد که پیسه مالیه دهندگان آمریکا به نام کمک های بشردوستانه نباید به جیب تروریست ها بریزد.
No Tax Dollars for Terrorists Act, Taliban, U.S. Senate, Foreign Aid Policy, Terrorist Financing, Humanitarian Crisis
واکاوی
پس از تسلیمی دولت جمهوری افغانستان به طالبان در سال 2021، مسأله تعامل جامعه جهانی با حکومت de facto طالبان به یکی از پیچیدهترین چالشهای روابط بینالملل (International Relations) تبدیل شده است. ایالات متحده آمریکا که طی دو دهه حضور نظامی در افغانستان بیش از دونیم هزار کشته نظامی داده است، تلاش کرده سیاستی اتخاذ کند که از یکسو مانع تقویت طالبان شود و از سوی دیگر بحران انسانی (Humanitarian Crisis) در افغانستان تشدید نگردد. تصویب لایحه «No Tax Dollars for Terrorists Act» در این چارچوب قابل بررسی است.
جیم ریش دسترسی طالبان به هرگونه کمک مالی را « توهین به کهنهسربازان آمریکایی» دانست و تأکید کرد که کنگره نباید چنین اجازهای بدهد.
سناتور شیهی پس از تصویب این طرح گفت: «هیچ توجیهی وجود ندارد که حتی یک سنت از پول مالیاتدهندگان آمریکایی به دست کسانی برسد که آشکارا شعار مرگ بر آمریکا سر میدهند.»
پیشینه پژوهش (Literature Review)
بررسی های پیشین نشان میدهد که تحریمها و محدودیتهای مالی (Financial Sanctions) علیه گروههای تروریستی، در کوتاهمدت میتواند توان عملیاتی آنها را کاهش دهد. با این حال، پژوهشهای متعددی هشدار دادهاند که تحریمهای گسترده ممکن است به «آسیبهای جانبی انسانی» (Humanitarian Spillover Effects) منجر شود. در مورد افغانستان، پژوهشگران تأکید دارند که قطع یا محدودسازی کمکهای خارجی، مستقیماً بر امنیت غذایی، خدمات صحی و آموزش تأثیر منفی میگذارد که باید این کمک ها مستقیما به نیازمندان برسد نه به دست طالبان .
چارچوب مفهومی (Conceptual Framework)
این پژوهش بر سه مفهوم اساسی استوار است:
.1 تأمین مالی تروریزم (Terrorist Financing)
طبق تعریف وزارت خزانهداری آمریکا (U.S. Treasury)، هرگونه انتقال منابع مالی یا مادی به گروههای تروریستی حتی بهصورت غیرمستقیم در این چارچوب قرار میگیرد.
.2 پاسخگویی در برابر مالیاتدهندگان (Taxpayer Accountability)
اصل بنیادین در سیاست عمومی آمریکا که دولت را موظف میسازد از مصرف مالیات شهروندان در راستای منافع ملی و امنیتی اطمینان حاصل کند.
.3 کمکهای بشردوستانه مستقل (Independent Humanitarian Aid)
کمکهایی که بر اساس اصول بیطرفی (Neutrality)، استقلال (Independence) و عدم جانبداری سیاسی (Impartiality) ارائه میشوند.
4 .روششناسی پژوهش (Methodology)
این تحقیق از روش توصیفی–تحلیلی استفاده میکند و دادههای آن از منابع دومی (Secondary Sources) شامل:
- اسناد رسمی کنگره آمریکا
- اظهارات سناتورها و مقامات رسمی
- گزارشهای سازمانهای بینالمللی
- مقالات علمی و پژوهشی معتبر
گردآوری شده است.
5. تحلیل لایحه «No Tax Dollars for Terrorists Act» (Analysis of the Act)
این لایحه دولت آمریکا را ملزم میکند تا یک راهبرد جامع (Comprehensive Strategy) برای جلوگیری از دسترسی طالبان به هرگونه کمک مالی یا مادی تدوین نماید؛ چه این کمکها از طریق دولتها (State Actors) و چه از طریق نهادهای غیردولتی (Non-State Actors) تأمین شده باشند.
اظهارات جیم ریش (Jim Risch) و تم شیهی (Tim Sheehy) نشان میدهد که این لایحه نهتنها یک تصمیم سیاسی، بلکه پاسخی نمادین به هزینههای انسانی جنگ افغانستان برای آمریکا تلقی میشود.
6. ابعاد سیاسی و اخلاقی (Political and Ethical Dimensions)
از منظر سیاسی، این لایحه نشاندهنده همگرایی نسبی دو حزب اصلی آمریکا (Bipartisan Approach) در قبال طالبان است.
از منظر اخلاقی، قانونگذاران آمریکایی استدلال میکنند که انتقال حتی «یک سنت» از پول مالیاتدهندگان به گروهی که آشکارا مواضع ضدآمریکایی دارد، فاقد مشروعیت اخلاقی (Moral Legitimacy) است.
7. پیامدهای لایحه برای افغانستان (Implications for Afghanistan)
7.1 پیامدهای مثبت
- کاهش ظرفیت مالی طالبان (Financial Capacity Reduction)
- افزایش فشار بینالمللی بر طالبان
7.2 پیامدهای منفی
- محدود شدن فعالیت سازمانهای بشردوستانه
- افزایش فقر و ناامنی غذایی
- تشدید بحران انسانی بهویژه برای زنان و کودکان
8 .بحث (Discussion)
چالش اصلی این لایحه، ایجاد توازن میان امنیت (Security) و انسانیت (Humanity) است. در حالی که هدفگیری طالبان از منظر امنیت ملی آمریکا قابل درک است، اما تجربه تحریمهای گذشته نشان داده است که نبود استثناهای بشردوستانه شفاف (Humanitarian Exemptions) میتواند مردم عادی را قربانی سیاستهای کلان کند.
فرایند و راهکار
لایحه «No Tax Dollars for Terrorists Act» نمادی از تغییر رویکرد ایالات متحده از «مدیریت بحران» به «مهار مالی کامل طالبان» است. موفقیت این سیاست در گرو طراحی مکانیزمهایی دقیق، شفاف و انسانمحور است که میان طالبان و مردم افغانستان تفکیک قائل شود. اکثریت مالیه دهندگان آمریکایی نمی خواهند پیسه مالیهincome tax آنها به جیب طالبان تروریست واریز شود که بیابانگردان تمدن ستیز و دشمنان حقوق بشر اند.
به سوی بهروزی


