خانه » خبر و دیدگاه » یک هفته پس از کودتا

یک هفته پس از کودتا

ebrahimi

نویسنده: حمید ابراهیمی

روند اسلامیزه شدن ترکیه پس از به قدرت رسیدن نجم الدین اربکان در سال ۱۹۹۵ برمیگردد اما دیری نگذشت که ارتش قدرت مند این کشور در سال ۱۹۹۷ حکومت اربکان را سرنگون وخودرا میراث دار جمهوریت اتاترک اعلام نمود، این درحال بود که حزب اسلام گرای اربکان منحل و فعالیت های سیاسی اش متوقف گردید؛ اما هواداران حزب رفاه اربکان باتغییر نام در سال ۲۰۰۱ حزب عدالت وتوسعه را به رهبری رجب طیب اردغان اساس گذاشتند، حزب مذکور فعالیت های سیاسی خویش را ازمیان توده ها آغاز نمود و با طرحهای افتصادی مفید هواداران زیادی را در میان کلان شهرها به خود جذب کرد و محبوبیت حزب عدالت و توسعه میان طبقه متوسط ترکیه سبب گردید که رجب طیب اردغان برنده انتخابات ۲۰۰۲ گردد.

محبوبیت روبه رشد اردغان
با افزایش درامد سرانه شهروندان ترکیه در زمام داری قدرت اردغان، محبوبیت اردغان میان مردم روبه فزونی گرفت این زمانی بود که اقتصاد به ریخته ترکیه توسط طرحها اقتصادی اردغان جان تازه ی به خود میگرفت، اقتصاد ترکیه که سالها توسط نظامیان این کشور اراده میشد کاملن به رکود رفته بود اما با مهارت های اقتصادی اردغان ترکیه در مد ت اندک به یکی از قطب های اقتصادی جهان تبدیل شد، از سوی هم ایجاد پل ارتباطی میان جهان اسلام و کشورهای اروپایی، تلفیق مدل اسلام معتدل با دیموکراسی، بازگشایی دوسیه جذب به اتحادیه اروپا، سرآشتی میان حزب پی کی کی، به محبوبیت اردغان افزود، وی را به عنوان یک چهره کاریزمای تاریخ معاصر ترکیه پس از اتاترک، بدل کرد.
ایجاد تزلزل میان متحدین دیروز: برهم خوردن روابط میان حزب عدالت و توسعه و متحد دیروزش “جنبش خیریه گولن” نشان داد که حزب یادشده آنقدر هم قابل اعتماد نیست، روابط این دو متحد زمانی برهم خورد که جنبش خیریه از اختلاس پول پسر اردغان که با پدرش در تماس تلفونی باهم در مورد پول صحبت داشتند، پرده براشت. شنود تماسهای اردغان باپسرش در مور پول، سبب بی عزتی اردغان در ترکیه گردید، این افشاگر اردغان به انتقام از جنبش خیریه واداشت وچندین وزیری هواخواه گولن توسط اردغان وادار به استعفا گردید و این جنبش را متهم به همکاری به تروریستان در منطقه جهان معروفی نمود.

نقش اردغان در بی ثباتی خاور میانه: آغاز طوفان بهار  عربی از مشال افریقا سبب سرنگونی چندین دیکتاتوری در خاورمیانه گردید؛ اما اردغان مغرور نظاره گرتحولات بهاری عربی در فکر احیای دوباره امپراتوری عثمانی به شکل مدرنش در از شمال افریقا الی شمال کشورهای خاورمیانه بود، وی خواهان یک کنفدراسیون اسلامی میان کشورهای مستعمره دیروزش بود وبا حمایت از گروهای شورشی مخالف اسد ایشان را در تبانی با کشور های غربی مورد حمایت قرارداد؛ همچنان یک مثلث از کشور های عربستان سعودی، قطر و ترکیه را در مقابل رژیم اسد وحامیانش ایجاد نمود، حمایت بی قید شرط اردغان باعث شد تا یک جریان افراطی دیگری درمیان قلب خاورمیانه تولد شود، داعش فرزند ناخلف اردغان وسعودی و قطر.
ترکیه و بحران داخلی: آهسته آهسته بی ثباتی خاورمیانه دامن کیر ترکیه هم میشد، داعش باراه اندازی حملات انتحاری پیهم داشت مراکز تجارتی و سیاحتی ترکیه را مورد هدف خود قرار میداد، چندین انفجار در انقره واستانبول توسط داعش راه اندازی شد، ازسوی هم روابط اردغان با کُردها هم در حال تیره شدن بود با وصف اینکه وقوع حملات را داعش به عهده گرفت اما اردغان کردهای را متهم به حملات تروریستی دانست وحملات گسترده را علیه کُردها درمناطق جنوب شرق این کشور برای نابودی طرفداران حزب پی کی کی به راه اندخت.
بحران مهاجرت: پس از جنگ داخلی سوریه وسراریز شدن سه میلیون پناهجو سوری به خاک این کشور، ترکیه را به پایگاه ترانزیت قاچاقبران انسان مبدل نمود، روزان بیش از ۱۰۰۰ پناهجو از مسیر آب های ترکیه و ارد خاک یونان م شدند، سرازیرشدن بی حد حصر مهاجرین از راه ترکیه، کشورهای اروپایی را واداشت که باترکیه روی تشویق یک بسته اقتصادی چند میلیادر دالری برای جلوگیری از ورود بیشتر مهاجرین به اروپا، به توافق برسند.
اماچرا کودتا: نظامیان ترکیه از سال ۱۹۶۰ به دین سو چهار بار دست کودتای موفق علیه حکومت ملکی این کشور زده اند، نظامیان که خود را میراث دار جمهوریت اتاترک میدانند هر زمانیکه درک کردند که کشورشان به طرف بی ثباتی سیاسی روان است؛ دست به کودتا زدند، اما چراکودتای اخیربه شکست مواجه شد چند دیل را میتوان شمرد:۱ اسلامیزه شدن ترکیه،۲-برهم خوردن صلح نسبی میان حزب پی کی کی وحکومت،۳- ایجاد درز میان متحدین دیروز{گولن واردغان} ۴-بی ثباتی سیاسی در درون حزب به سراقتدار پس از استعفای داود اغلو. عوامل مذکور دست به هم داد تا کودتای نافرجام به ۱۶جولای به راه بیفتد؛ از سوی میتوان خود باوری جوانان ترک و باورمندی مردم به دیموکراسی را هم عامل دیگری دانست برای شکست کودتا.
اردغان در پی بهانه: انگشت انتقاد اردغان در اولین بیانیه پس از کودتا بطرفداران فتح الله گولن نشانه رفت مدعی شد که کودتا به اشاره گولن از امریکا صورفت گرفته است و حتا گفت این کودتا تحفه الهی برای شناسایی نفوذی گولن در ارتش بوده است، باید افراد مغرض از ارتش پاکسازی شود.
نتیجه گیری:
جایگاه اردغان قویتر از پیش در میان هواداران ومخالفین، وی در یک اقدام بی سابقه بیش از ۶۰ هزارطرفداران گولن را ازحکومت اخراج ویا به زندان فرستاد، انتخابی است مخالفینش را سرکوب برای تسریع اسلامیزه سازی قوای سه گانه حکومت دست به تغییر قانون اساسی ترکیه خواهد زد.

۱ دیدگاه

  1. Avatar

    “اتحاد جمهوریخواهان ایران همگام با نیروهای دمکرات و آزادیخواه ترکیه، همراه با جامعه مدنی ترکیه، کودتای نظامی و هر تلاشی از این دست برای دور زدن روندهای دمکراتیک در جامعه را، محکوم می کند. راه حل پایان دادن به سیاست سرکوب دولت اردوغان، بازگشت به دوران سیاه کودتاهای نظامی نیست. تثبیت دمکراسی در ترکیه تنها از طریق تقویت روندهای دمکراتیک، اتکاء به نهادهای مدنی و احترام به رای مردم ترکیه و احیای حکومت قانون میسر است. ما از خواست پایان دادن به سیاست سرکوب روزنامه نگاران، فعالان مدنی و نیروهای آزادیخواه ترکیه پشتیبانی می کنیم. تشدید خفقان به بهانۀ خطر کودتا را محکوم می کینم.”

    نقل بالا قسمتی از بیانیه جمهوری خواهان ایران میباشد که کودتا را در ترکیه محکوم و از اردوغان خواسته است که به سیاست سرکوب و حذف رقیب سیاسی که یک عمل زشت تر از کودتا میباشد بپرهیزد و دموکراسی هرچه عاجل به ترکیه باز گرداند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

Copyright © Jawedan.com