سرزمین پنجم که اهورا مزدا آفریده « نسایه » می باشد که میان مرو و بلخ واقع شده، طبق نظریات باستان‌شناسان شهر «نسایه » یکی از شهرهای بزرگ زمان قدیم، در ۱۸ کیلومتری شمال شرق عشق آباد (اشک‌آباد) پایتخت ترکمنستان امروزی است که بر اساس نظر برخی پژوهش‌گران نام اصلی آن «اشک‌آباد» یعنی ارشک بلخی قهرمان ملی اریانا است پادشاه که طی سال‌های طولانی علیه یونانیان جنگیده و در راه استقلال آریانا از سلطه‌ی سلوکی‌های یونانی کشته شد و قیادت مبارزه را برادرش به عهده گرفته راه او را ادامه داد. (ورستاندریک، ۱۳۸۶).
ریچارد فرای یکی از پژوهش‌گران مشهور می‌گوید: «نسایه نه تنها از بزرگ‌ترین مراکز دوران باستان، بلکه زادگاه برخی قبایل سکایی از جمله پارت‌ها، قبیله‌ی اصلی اشکانی‌ها است که بعد از تصرف قبیله‌ی پارت و خلع پادشاه آن توسط ارشک، اشکانی‌های پارتی مشهور شدند.» (ففرور افت، باباجان، ۱۳۹۸، ص ۱۵۵).
به اساس مدارک تاریخی تاج‌گذاری و پایه‌گذاری سلسله‌ی اشکانی در همین نسایه یا نسا صورت گرفته است. امپراتوری اشکانی ۲۵۲، تا میلاد تا ۲۲۲م یکی از دولت‌های بزرگ جهان در قرون باستان، شهر نسا از ۲۴۸ تا میلاد (پیش از میلاد) ترادات تا ۲۱۴ میلادی پایتخت ۶۶ سال او به قول دیگر حدود ۷۱ سال بعد پایتخت خود را ـ اشکانی به تیسفون انتقال دادند؛ یعنی شهر نسا سرزمین اجداد تاجیکان آریایی‌زبان و آریایی‌نژاد است
ششمین سرزمین آریانا :
ششمین سرزمین اجداد
ما (آریاییان) یا ایران “هریه “است که به اتفاق کامل دانشمندان همان شهر باستانی هریوا یا هرات می‌باشد. این نخستین شهر آریایی هورا مزدا ( خدا ج ) در سنگ‌نوشته‌های هخامنشی در شکل «هریوه » آمده است.
به‌طوری که نویسنده کتاب «دانشنامه ایران باستان»، هریوا مانند بلخ ، مرو ، نسایه ، خوارزم ، تیسفون از شهرهای بزرگ به شمار می‌رفت. اهمیت هرات در داستان دفاع ساتی بر زن و قارن و مردم هریوا برجستگی خاص دارد.
اما شهرت هرات بیشتر از دوران بعد از اسلام، به ویژه از دوران طاهر فوشنجی بنیان‌گذار نخستین دولت ملی در خراسان و رهایی خراسانیان از زیر سلطه کامل امپراتوری عباسی است و هم‌چنان پیش از دوران حملات وحشیانه مغولان شهرت و اعتبار فراوان داشته است (رحمن، امام علی، ۱۳۹۲، ص ۵۷۹).
تا دوران حملات وحشیانه مغول‌ها هرات مرکز علم، فرهنگ و تمدن بود که به وسیله‌ی آن‌ها قتل عام و ویران گردیده، اما در دوران بازماندگان تیمور گورگانی (داماد مغول‌ها) دوباره رونق گرفت و مرکز فرهنگ و تمدن گردید (رحمن، امام علی، ۱۳۹۲، ص ۵۷۹-۵۸۰)
