سلامدوستان و عزیزان!
من منحیث یک تحصیل یافته ایالات متحده امریکا دو سه موضوع را ازین کشور آموختم :
اول آینده نگری که ما برای آینده چه کرده می توانیم و همان بود که من شش سال قبل یعنی در سال ۲۰۲۰ کتاب دموکراسی اسلامی را به زبان انگلیسی نوشتم .
دوم از Rosa Parks دختر جوان سیاه پوست که جای خود را در اتوبوس شهری به تاریخ اول دسامبر ۱۹۵۵ به یک سفید پوست نداد و من در آن زمان کودک سه ساله بودم و پسان تاریخ مبارزات مدنی را مطالعه کردم آموختم که یک نفر می تواند یک تعییر بیاورد . من به کمک دوستان گرانقدرم با نوشتن قانون اساسی اسلامی فدرالی که در جهان وجود ندارد خواستم یک تغییر بیاورم و یک متن جدید را به مردم افغانستان و جها نیان تقدیم کنیم.
سوم از جان اف کندی رئیس جمهور فقید ایالات متحده امریکا آموختم که
Ask not what your country can do for you—ask what you can do for your country
یعنی سوال نکن که کشور تو به تو چه کرده می تواند — سوال کن که تو برای کشور ات چه کرده می توانی ؟!؟
با این اندیشه ها بود که من از یک عده دوستان بزرگوار خواهش کردم که کمک کنند تا قانون اساسی اسلامی فدرالی افغانستان نوشته شود . اینکه ازین قانون در آینده کار گرفته می شود یا نمی شود ما نظر به اعتقادات و فهم اجتماعی و سیاسی افغانستان که داشتیم این متن را نوشتیم تا وظیفه ایمانی و اخلاقی خود را در مقابل مردم مسلمان افغانستان انجام دهیم . ازین زیاد تر توقع نداریم .
برای این کار دوستان قوانین اساسی مختلف جهانی را مطالعه کردند که یک پشتوانه معلوماتی حقوقی داشته باشیم .از کشور های مهم و منطقه را مطالعه کردیم و ایده گرفتیم و اما تقلید نکردیم زیرا هر کشور نیازمندی های خود را دارد . در قسمت سی ام زندگینامه خود نوشته بودم که من موسیو لویی فوژیر حقوق دان فرانسوی را که در قانون اساسی سال ۱۹۶۴ سهم داشت در کلیفورنیا ملاقات کرده بودم و از او بک سوال کردم که مهمترین اصل در نوشتن قانون چه است ؟ جواب داده بود که نیاز های مردم و فرهنگ مردم .
قانون آساسی اسلامی فدرالی افغانستان به اساس فرهنگ اسلامی مردم و نیازمندی های مردم در قرن بیست و یکم بدون اینکه دین تحمیل شود زیرا قرآن مجید به اساس آیه کریمه لا اکراه فی الدین اجازه نداده تا دین سر مردم تحمیل شود و اما عدالت تامین شود نگاشته شد . بنابرین این قانون به اساس عدالت تام برای مردم نگاشته شده است که همه مردم ، یعنی همه اقوام ، همه مذاهب به شمول هموطنان که مسلمان نبستند و زنان و مردان کشور در مقابل قانون حقوق مساوی داشته باشند. حضرت علی ( رض) فرموده بسیار زیبا دارد که یکی برادری در دین است و یکی خلقت . ما نمی توانیم هیچ فرد کشور را نادیده بگیریم . این قانون ، متن آن از دیگر کشور ها چنانچه گفتم تقلید نشده و مطلق یک متن جدید است که دنیا به خود ندیده است. دوازده نام ایالات از تاریخ کهن سرزمین ما گرفته شده است . در مورد زبان های عمده ی کشور ما از سویس آموختیم که سه زبان یعنی فارسی ، پشتو و اوزبیکی زبان های رسمی کشور باشد . یک عده دوستان در شروع با ما بودند و نام خراسان را بالا کردند و من منحیث رئیس کمیسیون مخالف این مسله هستم . زیرا تغییر نام کشور ایجاب طی مراحل قانونی بین المللی را می کند و یک کار احساساتی نیست . روزی خواهد رسید که در آن مورد مردم تصمیم بگیرند و از صلاحیت ما نیست . ما در مقابل هیچ قوم افغانستان تعصب نداریم زیرا تعصب و تبعیض یک تکلیف روحی و روانی است . ما همه ، زن و مرد کشور را خواهر و برادر می دانیم . هیچ کس بر کسی برتری ندارد به جز از تقوی و دانش . یک روز شورای مردمی کشور تصمیم خواهد گرفت که نام کشور چه باشد و یا نباشد . یکی دو نفر دیگر ما را ترک کردند زیرا بسیار شدید خودخواه بودند و میخواستند تا تنها حرف آنها شنیده شود در حالیکه کار ما به اساس قرآن مجید مشوره و رای گیری درین دو سال به پیش رفت . ما شدید در وقت کار مخالف دیکتاتوری و تحمیل عقاید سر یک دیگر بودیم و در مسایل که چالش برانگیز بود ، رای گیری می کردیم . در کار این گروپ تاجیک ، پشتون ، اوزبیک ، هزاره ، مرد و زن و شیعه و سنی سهم گرفتند .
این قانون ، کار آن به تاریخ اول جون ۲۰۲۴ آغاز یافت و به تاریخ چهاردهم جون ۲۰۲۶ ختم شد . بعد از اصلاحات به زبان های فارسی ، پشتو ، اوزبیکی و انگلیسی به چاپ خواهد رسید . تصمیم گرفته شده که یه شکل رسمی در پایگاه ملل متحد در سویس رونمایی شود . کوشش می کنیم که در چند کشور دیگر رونمایی شود و اما وعده نمی کنیم مگر اینکه افغانستانی های عزیز خود شان دعوت به عمل بیاورند . کتاب قانون اساسی اسلامی فدرالی افغانستان در سایت آمازون به دسترس علاقمندان سیاست و تاریخ افغانستان قرار خواهد گرفت . در شمال کلیفورنیا که خودم زندگی می کنم یک برنامه خواهیم داشت . از تاریخ رونمایی دوستان را مطلع خواهیم ساخت . بعد ازینکه چاپ شد و به دسترس مردم شریف و جامعه بین المللی قرار گرفت ، مردم حق شرعی ، مدنی و قانونی شان است که پیشنهادات و انتقادات خود را بنویسند . آب را نادیده کفش را کشیدن صلاح نیست .
دکتر فرید یوتس
استاد بازنشسته ای بشر شناسی فرهنگی خاور میانه ، مطالعات و فلسفه اسلامی و
رئیس کمیسیون و مبتکر قانون اساسی اسلامی فدرالی افغانستان
من منحیث یک تحصیل یافته ایالات متحده امریکا دو سه موضوع را ازین کشور آموختم :
اول آینده نگری که ما برای آینده چه کرده می توانیم و همان بود که من شش سال قبل یعنی در سال ۲۰۲۰ کتاب دموکراسی اسلامی را به زبان انگلیسی نوشتم .
دوم از Rosa Parks دختر جوان سیاه پوست که جای خود را در اتوبوس شهری به تاریخ اول دسامبر ۱۹۵۵ به یک سفید پوست نداد و من در آن زمان کودک سه ساله بودم و پسان تاریخ مبارزات مدنی را مطالعه کردم آموختم که یک نفر می تواند یک تعییر بیاورد . من به کمک دوستان گرانقدرم با نوشتن قانون اساسی اسلامی فدرالی که در جهان وجود ندارد خواستم یک تغییر بیاورم و یک متن جدید را به مردم افغانستان و جها نیان تقدیم کنیم.
سوم از جان اف کندی رئیس جمهور فقید ایالات متحده امریکا آموختم که
Ask not what your country can do for you—ask what you can do for your country
یعنی سوال نکن که کشور تو به تو چه کرده می تواند — سوال کن که تو برای کشور ات چه کرده می توانی ؟!؟
با این اندیشه ها بود که من از یک عده دوستان بزرگوار خواهش کردم که کمک کنند تا قانون اساسی اسلامی فدرالی افغانستان نوشته شود . اینکه ازین قانون در آینده کار گرفته می شود یا نمی شود ما نظر به اعتقادات و فهم اجتماعی و سیاسی افغانستان که داشتیم این متن را نوشتیم تا وظیفه ایمانی و اخلاقی خود را در مقابل مردم مسلمان افغانستان انجام دهیم . ازین زیاد تر توقع نداریم .
برای این کار دوستان قوانین اساسی مختلف جهانی را مطالعه کردند که یک پشتوانه معلوماتی حقوقی داشته باشیم .از کشور های مهم و منطقه را مطالعه کردیم و ایده گرفتیم و اما تقلید نکردیم زیرا هر کشور نیازمندی های خود را دارد . در قسمت سی ام زندگینامه خود نوشته بودم که من موسیو لویی فوژیر حقوق دان فرانسوی را که در قانون اساسی سال ۱۹۶۴ سهم داشت در کلیفورنیا ملاقات کرده بودم و از او بک سوال کردم که مهمترین اصل در نوشتن قانون چه است ؟ جواب داده بود که نیاز های مردم و فرهنگ مردم .
قانون آساسی اسلامی فدرالی افغانستان به اساس فرهنگ اسلامی مردم و نیازمندی های مردم در قرن بیست و یکم بدون اینکه دین تحمیل شود زیرا قرآن مجید به اساس آیه کریمه لا اکراه فی الدین اجازه نداده تا دین سر مردم تحمیل شود و اما عدالت تامین شود نگاشته شد . بنابرین این قانون به اساس عدالت تام برای مردم نگاشته شده است که همه مردم ، یعنی همه اقوام ، همه مذاهب به شمول هموطنان که مسلمان نبستند و زنان و مردان کشور در مقابل قانون حقوق مساوی داشته باشند. حضرت علی ( رض) فرموده بسیار زیبا دارد که یکی برادری در دین است و یکی خلقت . ما نمی توانیم هیچ فرد کشور را نادیده بگیریم . این قانون ، متن آن از دیگر کشور ها چنانچه گفتم تقلید نشده و مطلق یک متن جدید است که دنیا به خود ندیده است. دوازده نام ایالات از تاریخ کهن سرزمین ما گرفته شده است . در مورد زبان های عمده ی کشور ما از سویس آموختیم که سه زبان یعنی فارسی ، پشتو و اوزبیکی زبان های رسمی کشور باشد . یک عده دوستان در شروع با ما بودند و نام خراسان را بالا کردند و من منحیث رئیس کمیسیون مخالف این مسله هستم . زیرا تغییر نام کشور ایجاب طی مراحل قانونی بین المللی را می کند و یک کار احساساتی نیست . روزی خواهد رسید که در آن مورد مردم تصمیم بگیرند و از صلاحیت ما نیست . ما در مقابل هیچ قوم افغانستان تعصب نداریم زیرا تعصب و تبعیض یک تکلیف روحی و روانی است . ما همه ، زن و مرد کشور را خواهر و برادر می دانیم . هیچ کس بر کسی برتری ندارد به جز از تقوی و دانش . یک روز شورای مردمی کشور تصمیم خواهد گرفت که نام کشور چه باشد و یا نباشد . یکی دو نفر دیگر ما را ترک کردند زیرا بسیار شدید خودخواه بودند و میخواستند تا تنها حرف آنها شنیده شود در حالیکه کار ما به اساس قرآن مجید مشوره و رای گیری درین دو سال به پیش رفت . ما شدید در وقت کار مخالف دیکتاتوری و تحمیل عقاید سر یک دیگر بودیم و در مسایل که چالش برانگیز بود ، رای گیری می کردیم . در کار این گروپ تاجیک ، پشتون ، اوزبیک ، هزاره ، مرد و زن و شیعه و سنی سهم گرفتند .
این قانون ، کار آن به تاریخ اول جون ۲۰۲۴ آغاز یافت و به تاریخ چهاردهم جون ۲۰۲۶ ختم شد . بعد از اصلاحات به زبان های فارسی ، پشتو ، اوزبیکی و انگلیسی به چاپ خواهد رسید . تصمیم گرفته شده که یه شکل رسمی در پایگاه ملل متحد در سویس رونمایی شود . کوشش می کنیم که در چند کشور دیگر رونمایی شود و اما وعده نمی کنیم مگر اینکه افغانستانی های عزیز خود شان دعوت به عمل بیاورند . کتاب قانون اساسی اسلامی فدرالی افغانستان در سایت آمازون به دسترس علاقمندان سیاست و تاریخ افغانستان قرار خواهد گرفت . در شمال کلیفورنیا که خودم زندگی می کنم یک برنامه خواهیم داشت . از تاریخ رونمایی دوستان را مطلع خواهیم ساخت . بعد ازینکه چاپ شد و به دسترس مردم شریف و جامعه بین المللی قرار گرفت ، مردم حق شرعی ، مدنی و قانونی شان است که پیشنهادات و انتقادات خود را بنویسند . آب را نادیده کفش را کشیدن صلاح نیست .
دکتر فرید یوتس
استاد بازنشسته ای بشر شناسی فرهنگی خاور میانه ، مطالعات و فلسفه اسلامی و
رئیس کمیسیون و مبتکر قانون اساسی اسلامی فدرالی افغانستان
