طرح چالش
از یک سده به این سو و به ویژه در همین 30 سال اخیر, هویت فرهنگی (Cultural Identity) پارسی زبانان در زادگاه و رویش آن یعنی خوراسان/افغانستان با چالش های فراوانی دچار گشته که ناشی از دست درازی شبکه های استخباراتی برای رخنه در تار و پود مردم این سرزمین و جلوگیری از خیزش های خودجوش و آزادیخواهی آزادمردان به دفاع و تأمین حقوق بنیادین بشری آن مردم است که از بنیادیترین مفاهیم در علوم اجتماعی، مطالعات فرهنگی و ژورنالیزم است که آن را میتوان در مجموعهای از ارزشها، باورها، زبان، نمادها و شیوههای زیستی اطلاق باید کرد که افراد و گروهها از طریق آن خود را تعریف میکنند. در عصر جهانیشدن (Globalization) و رسانههای نوین (New Media)، هویت فرهنگی پارسی زبانان با چالشها و دگرگونیهای عمیقی در خوراسان/افغانستان روبهرو شده است.
هویت فرهنگی پارسی زبانان از سده های متوالی نقش محوری در شکلگیری شخصیت فردی و انسجام اجتماعی دولتمردن این سرزمین داشته است. انسانها از طریق فرهنگ، به پرسش بنیادین «من کیستم؟» پاسخ میدهند. هویت فرهنگی نه پدیدهای ثابت، بلکه فرآیندی پویا و در حال تحول است که تحت تأثیر عوامل تاریخی، سیاسی، اقتصادی و رسانهای شکل میگیرد. در جوامع چند فرهنگی (Multicultural Societies)، به مانند خوراسان/افغانستان شناخت و احترام به هویتهای فرهنگی همه تبارها، شرط اساسی همزیستی مسالمتآمیز بهشمار میرود که شوربختانه از دوره پادشاهی امیرعبدالرحمن خان شروع ودر دوره پادشاهی امان الله خان به نیرنگبازی محمودطرزی خسرش, وارد مرحله شدید شد و داود خان و برادرش نعیم خان خان, پارسی گریزی را قمچین کردند , حامد کرزی و اشرف غنی احمدزی به کنارگذاشتن زبان پارسی کوشیدند و حالا غول های بیابان, از شنیدن نام پارسی قد قد خیز می زنند.
- 1.تعریف هویت فرهنگی(Definition of Cultural Identity)
هویت فرهنگی به معنای احساس تعلق فرد یا گروه به یک فرهنگ خاص است که شامل زبان (Language)، دین (Religion)، سنتها (Traditions)، تاریخ مشترک (Shared History) و نمادها (Symbols) میباشد.
According to Stuart Hall, Cultural Identity is not a fixed essence but a positioning.
به باور استوارت هال، هویت فرهنگی جوهر ثابت نیست، بلکه جایگاهیابی اجتماعی و تاریخی است.
- 2.عناصر سازنده هویت فرهنگی(Elements of Cultural Identity)
- زبان (Language) – ابزار اصلی انتقال فرهنگ
- دین و باورها (Religion and Beliefs)
- ارزشها و هنجارها (Values and Norms)
- تاریخ و حافظه جمعی (Collective Memory)
- آیینها و سنتها (Rituals and Traditions)
- هنر و ادبیات (Art and Literature)
- 3.نظریههای مهم درباره هویت فرهنگی(Key Theories)
الف) نظریه ساختگرایی اجتماعی (Social Constructivism)
این نظریه تأکید میکند که هویت فرهنگی محصول تعاملات اجتماعی است، نه ویژگی ذاتی.
ب) نظریه پسااستعماری (Postcolonial Theory)
اندیشمندانی چون Edward Said و Homi Bhabha نشان میدهند که استعمار چگونه هویت فرهنگی جوامع را دچار گسست و بحران کرده است.
ج) نظریه جهانیشدن (Globalization Theory)
جهانیشدن باعث شکلگیری هویتهای ترکیبی یا Hybrid Identity شده است.
- 4.هویت فرهنگی و رسانهها(Cultural Identity and Media)
رسانهها (Media) نقش دوگانهای در هویت فرهنگی دارند:
- از یکسو موجب تقویت فرهنگهای بومی (Local Cultures) میشوند
- از سوی دیگر با ترویج فرهنگ غالب (Dominant Culture) سبب همسانسازی فرهنگی (Cultural Homogenization) میگردند
در ژورنالیزم، بازنمایی منصفانه هویتهای فرهنگی یک اصل اخلاقی (Media Ethics) محسوب میشود
- 5.چالشهای معاصر هویت فرهنگی(Contemporary Challenges)
- جهانیشدن فرهنگی (Cultural Globalization)
- بحران زبانهای بومی (Language Endangerment)
- کلیشهسازی رسانهای (Stereotyping)
- بحران هویت در نسل جوان (Identity Crisis)
- مهاجرت و دیاسپورا (Migration and Diaspora)
راهکار
هویت فرهنگی مفهومی پویا، چندلایه و در حال تحول است که در بستر تعاملات اجتماعی و رسانهای شکل میگیرد. حفظ تنوع فرهنگی (Cultural Diversity) در جهان امروز نیازمند آگاهی، سیاستگذاری فرهنگی و نقش مسئولانه رسانهها است, تا آنجا که دست به دست هم داده از هویت فرهنگی پارسی زبانان به دفاع برخیزند و نگذارند این فرهنگ مدنیت ساز و انسانی, بدست بدمستان عصر سنگ, صدمه ببیند. ژورنالیستان بهعنوان کنشگران فرهنگی، مسئولیت مهمی در بازنمایی عادلانه و تقویت هویت فرهنگی پارسی زبانان دارند.
به سلامت
