تهیهکننده: عبیره کریمی دانشجوی دانشکده ژورنالیزم، دانشگاه بینالمللی رایان
تاریخ برگزاری: یکشنبه، 8 مارچ 2026
درود بر خواننده گان گرامی، به مناسبت روز جهانی بانوان، برنامهای با حضور استادان، دانشجویان و مهمانان گرامی، تحت رهنمایی دکتر شکرالله کهگدای رئیس دانشکده ژورنالیزم دانشگاه بینالمللی رایان برگزار گردید.
هدف از برگزاری این برنامه، بزرگداشت مقام والای زن، تجلیل از شجاعت و تلاش های بانوان و تاکید بر ارزش و جایگاه آنان در جامعه بود. این برنامه با ترجمه آیت از قرآن مجید با صدای زیبایی بانو فرخنده صدیقی آغاز شد. پس از آن، پخش سرود ملی دوران مجاهدین اجرا گردید. در ادامه، دکتر شکرالله کهگدای رئیس دانشکده ژورنالیزم ، سخنان ارزشمند خود را درباره اهمیت روز جهانی زن و نقش زنان در جامعه چنین بیان کردند:
با اظهار شادباش وادای احترام به همه بانوان سرفراز وبه ویژه به استادان و دانشجویان خوب ما, باید به صراحت گفته شود که دخترخانم ها نه تنها نیم جامعه بلکه کل جامعه استند و اگر دخترخانم ها نباشند دیگر هیچ انسانی در روی کره زمین وجود نخواهد داشت. این حق بی تردید دخترخانم ها است که باید قافله سالار, پیشاهنگ, سرهنگ, پیشگام, درفشدار و طلیعه دار جنبش تامین حقوق انسانی خودشان باشند و ما مردان از این حق شان قاطعانه دفاع نماییم , چونکه آن احساس, درک و آگاهی که بانوان دارند و به چالش های که به آن روبرو هستند , خودشان به خوبی می توانند آن را تبارز بدهند, ما مردان به تایید آنها ایستاده استیم, نه این که نماینده حق بانوان باشیم و خود را در پیشاپیش آنها قرار بدهیم.
در تمدن های درخشان ایرانشهر شاهنشاهی جمشید جم, هخامنشی , ساسانی و دیگر شاهنشاهی های آریایی, ارزش, اعتبار و مقام بانوان همپای مردان آن روزگار بود بمانند آن که آریندخت هخامنشی آرتمیس دریاسالار و پوراندخت هخامنشی شاهنشاه هفت اقلیم بود که از نیم روسیه امروز تا نیم اروپای امروز تا شمال افریقا ونیم آسیا را زیر فرمان خود داشت و حقوق بانوان برابر با حقوق مردان بود و حتی برای دوره زایمان بانوان باردار, همان دستمزدی پرداخته می شد که در دوران کار دریافت می کردند.
از افلاطون پرسیدند که آموزشگاه می سازیم کی را شامل بسازیم؟ گفت: اگر مردان را آموزش دهید یک تن را آموزش دیده خواهید ساخت واگر دخترخانم ها را آموزش دهید کل جامعه را آموزش خواهید داد.
در سرزمین خوراسان که امروزه افغانستان نامیده می شود, دخترخانم ها, نقش های ارزشمندی در مبارزه برای آزادیخواهی, دادخواهی و تامین حقوق انسانی شان داشته اند. به یاد بیاورید دختران مبارز آموزشگاه های رابعه بلخی و سوریا در کابل را که, آریندخت ناهید در روز 9 جوزای 1359 خورشیدی در جنبش خودجوش ضد تجاوز روسیه شوروی, با گلوله های نامردان سازمان جهنمی خاد نجیب, در چهارراهی دانشگاه کابل و ابن سینا به شهادت رسید و بیاد داشته باشید ایستادگی و خیزش های خودجوش دخترخانم های کابل و دیگر کلان شهرها را در این پنج سال, که دلاورانه و قاطعانه به مقابل دیو سیاه تمدن گریز , زن ستیز و انسان دشمن به پا ایستاده اند و خواهان حق بی چون وچرای آموزش و کار می باشند. به امید برگشت چنین روزی.
سپس استاد عایشه جان سمندر، یکی از استادان مهربان و گرامی دانشکده ژورنالیزم در مورد جایگاه بانوان افغانستان چنین سخن گفتند:
بنام خداوند بخشنده و مهربان
سلام به همه شما حاضرین محترم و عزیز
عایشه سمندر هستم یکی از استادان دانشکده ژورنالیزم.خوشحالم از اینکه می توانم در روز جهانی بانوان صحبت کنم و این روز را به همه شما بانوان عزیز تبریک می گویم.
می خواهم سخنان خود را با یک نقل قول از ملالی یوسفزی آغاز کنم.به گفته ملالی یوسفزی «زنان نیم جامعه هر کشور را تشکیل میدهند»
این جمله ساده ولی قدرتمند ؛ یادآوری می کند که چرا روز زن مهم است ما این روز را تجلیل می کنیم.
در طول تاریخ زنان نقش های قدرتمندی در تشکیل دهی جامعه ایفا کرده اند، مانندی رهبران دانشمند، دکتران، مادران، در ساخت و تغییر جوامع در سراسر جهان کمک کردند. با وجود تمام محدودیت ها، موانع و تبعیض، زنان شجاعانه در پیشرفت جامعه رول مهمی را بازی کرده اند.
اگر شرایط کنونی زنان را به گذشته در افغانستان مقایسه کنیم؛ شرایط زنان در یکی از دوره ها مانند دوره تیموریان در هرات قابل مقایسه نیست.
بطور مثال: گوهر شاد بیگم همسر شاهرخ میرزاد، وزیر همان زمان بود که یکی از زنان تاثیر گذار دوران تیموری بود. که او بخاطر خرد، نفوذ سیاسی و حساسیت از فرهنگ و دانش شناخته میشد.
اما امروز ما شاهد این هستیم که زنان و دختران افغانستان که عاشق آموزش هستند و رویایی داکتری، معلمی، و یا دانشمند شدن را در سر پرورش میدهید؛ از تحصیل محروم هستند.
متاسفانه در جامعه کنونی افغانستان زنان و دختران که مادران آینده وطن هستند؛ مادران بی سواد فردا بوده و فرزندان بی سوادی را به جامعه تحویل خواهند داد.
بانوان عزیز بعد از هر تاریکی روشنایی است و امیدوارم که زنان و دختران کشور ما آینده درخشان داشته و بتوانند به رویا شان برسند و به آرزوهای خود جامه عمل بپوشانند.
باز هم روز زن را تبریک گفته و شاهد موفقیت های روزافزون زنان در سراسر جهان به خصوص افغانستان باشم.
روز زن مبارک!
تشکر.
در بخش بعدی برنامه، استاد فرخنده لنگر ابراهیمی دیدگاه و صحبت های ارزشمند شان را چنین بیان کردند:
سلامی به گرمای دلهای مهربانتان،
سلامی به جمعی که امشب با نور حضورشان محفل را روشن ساختهاند.
درود به لحظههایی که ما را کنار هم نشانده تا از دانایی، هنر و انسانیت سخن بگوییم.
خوش آمدید به شبی که با نام شما زیبا شده است.
هشتم مارچ، روز جهانی زن، فرصتی است برای گرامیداشت از زنان شجاع، پرتلاش و آگاهی که با وجود تمام دشواریها، برای ساختن جامعهای بهتر تلاش میکنند. زن تنها یک واژه نیست؛ زن نماد استقامت، مهربانی، آگاهی و تغییر است.
هشتم مارچ، روز جهانی زن، روزی است برای یادآوری ارزش، تلاش و فداکاری زنانی که در طول تاریخ با وجود همه محدودیتها و دشواریها، برای ساختن آیندهای بهتر ایستادهاند. این روز تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه نمادی از مبارزه، امید و ایستادگی زنانی است که برای حق آموزش، آزادی، عدالت و برابری تلاش کردهاند.
زن در هر جامعهای ستون اصلی زندگی و پرورش نسلها است. او مادر است، آموزگار است، الهامبخش است و در بسیاری از موارد نخستین کسی است که بذر آگاهی و انسانیت را در دل جامعه میکارد. هیچ جامعهای بدون حضور فعال و آگاهانه زنان نمیتواند به پیشرفت واقعی دست یابد.
زن تنها یک واژه نیست؛ زن روایت زندهای از مهر، صبر و آفرینش است. اگر جهان را کتابی بزرگ تصور کنیم، زن یکی از زیباترین فصلهای آن است؛ فصلی که در آن عشق، فداکاری و امید نوشته شده است.
زن سرچشمه زندگی است. نخستین لالایی که انسان میشنود از صدای یک زن است، نخستین مهربانی که لمس میکند از دستان یک زن است و نخستین درس انسانیت را نیز در آغوش یک زن میآموزد. از همینجاست که انسان بودن، با مهربانی یک زن آغاز میشود.
در طول تاریخ، زنان نه تنها مادران نسلها بودهاند، بلکه پرورشدهندگان اندیشه، امید و آینده نیز بودهاند. اگر مردان دیوارهای یک جامعه را میسازند، زنان روح آن جامعه را میدمند. جامعهای که زن در آن محترم باشد، جامعهای زنده، پویا و انسانی است.
زن یعنی صبوری در برابر دشواریها، یعنی نوری که حتی در تاریکترین لحظههای زندگی خاموش نمیشود. زن همان قلب تپندهای است که با عشق میتپد و با امید میسازد.
انسانیت بدون زن معنایی ندارد. زیرا زن تنها نیمی از جامعه نیست؛ زن نیمی از جامعه و پرورشدهنده نیم دیگر آن نیز است. هرگاه به مقام زن احترام گذاشته شود، در حقیقت به کرامت انسان احترام گذاشته شده است.
پس بیایید زن را نه فقط در یک روز، بلکه در تمام روزهای زندگی با احترام، عدالت و مهربانی ببینیم. زیرا جامعهای که زن در آن عزت داشته باشد، آیندهای روشنتر خواهد داشت.
در پایان، به همه مادران مهربان، خواهران دلسوز و دختران پرامید سلام و احترام میفرستم. باشد که جهان ما با حضور زنان، همیشه گرمتر، مهربانتر و انسانیتر باقی بماند.
پس از آن، بانو هدیه امانی دانشجوی دانشکده ژورنالیزم در مورد نقش زنان در رسانه سخنرانی کرد:
نقش زن در رسانه؛ از روایت رنج تا ساختن آینده
به نام آفریدگار زن؛ همان خدایی که در قلب زن دریایی از مهربانی نهاد و در روح او نیرویی بیپایان برای ایستادن و ساختن. به نام آفریدگار زنی که با یک دست گهواره را میجنباند و با دست دیگر جهان را. زنی که شاید صدایش آرام باشد، اما اثر حضورش در تاریخ بلندتر از بسیاری فریادهاست.
سلام و احترام خدمت استادان گرامی، مهمانان عزیز و دوستان ارجمند. برای من مایه افتخار است که امروز درباره موضوعی سخن بگویم که تنها یک بحث رسانهای نیست، بلکه بخشی از سرنوشت و آینده جامعه ما را رقم میزند؛ موضوعی به نام نقش زن در رسانه؛ از روایت رنج تا ساختن آینده.
گاهی یک جمله ساده میتواند حقیقت بزرگی را بیان کند. روزی از یک خبرنگار زن افغانستانی پرسیدند: «با وجود تمام دشواریها چرا هنوز هم در رسانه کار میکنی؟» او پاسخ داد: «چون اگر ما روایت نکنیم، دیگران داستان ما را طور دیگری خواهند نوشت.» همین جمله کوتاه نشان میدهد که رسانه تنها یک شغل نیست؛ رسانه قدرت روایت کردن حقیقت است. زمانی که زنان وارد رسانه میشوند، تنها یک صدا به صداهای جامعه افزوده نمیشود، بلکه نیمی از واقعیت جامعه که سالها کمتر دیده و شنیده شده بود، مجال بیان پیدا میکند.
در بسیاری از جوامع، بهویژه در کشور ما افغانستان، زنان سالها روایتگر خاموش رنجها بودهاند. اما حضور آنان در رسانه سبب شد نگاه تازهای به جامعه شکل بگیرد. دیگر روایتها تنها درباره جنگ و سیاست نبود؛ بلکه درباره زندگی، امید، رنج مادران، آرزوهای دختران و واقعیتهای پنهانی سخن گفته شد که شاید پیش از آن کمتر دیده میشد. زن در رسانه تنها خبر نمینویسد؛ او احساس، انسانیت و عمق زندگی را روایت میکند.
گفتهاند قلم از شمشیر نیرومند تر است. وقتی این قلم در دست یک زن قرار میگیرد، گاهی میتواند سرنوشت یک جامعه را تغییر دهد. زنان خبرنگار، مجریان، نویسندگان و فعالان رسانهای توانستهاند موضوعاتی را مطرح کنند که سالها نادیده گرفته میشد؛ از آموزش دختران گرفته تا حقوق انسانی، از عدالت اجتماعی تا امید به آینده. به همین دلیل رسانه برای زن تنها یک تریبون نیست، بلکه ابزاری است برای آگاهی، عدالت و تغییر.
اما نقش زن در رسانه تنها روایت رنجها نیست؛ بلکه ساختن آینده است. تصور کنید دختری کوچک در افغانستان وقتی یک خبرنگار زن را در تلویزیون میبیند یا نوشتهای از یک زن را میخواند، در ذهن خود تصویری تازه میسازد. او با خود میاندیشد که من نیز میتوانم صدا داشته باشم، میتوانم بیندیشم، بنویسم و تغییر ایجاد کنم. شاید بزرگترین قدرت رسانه همین باشد که در دل نسل آینده امید میکارد.
اگر بخواهیم همه این سخن را در چند جمله خلاصه کنیم، زن در رسانه صدای خاموشان را روایت میکند، برای تغییر اجتماعی تلاش میکند و امید آینده را میسازد. جهان امروز بیش از هر زمان دیگر به روایتهای واقعی نیاز دارد و حقیقت این است که بدون صدای زنان، داستان هیچ جامعهای کامل نخواهد بود. زنان تنها راویان رنج نیستند؛ آنان میتوانند معماران آیندهای روشنتر نیز باشند. زیرا زمانی که زن مینویسد، روایت میکند و حقیقت را بیان میدارد، در واقع تاریخ در حال نوشته شدن است.
امروز ما، به عنوان دانشجویان دانشکده ژورنالیزم، با هدفی مشترک در کنار هم قرار گرفتهایم؛ هدفی برای تقویت زنان، ایجاد همدلی و ساختن فضایی روشن در کنار زنان قهرمان سرزمینمان. آرزوی ما ساده اما بزرگ است؛ روزی برسد که صدای ما شنیده شود و در کنار یکدیگر بایستیم، نه در برابر هم. بیایید در مسیر رفتار نیک، پندار نیک و گفتار نیک از یکدیگر حمایت کنیم، صدای واحد همدیگر باشیم و قدرت خود را با خرد، شجاعت و زیبایی به جهان نشان دهیم.
امیدوارم روزی فرا برسد که زن در جامعه ما جایگاه واقعی و شایسته خود را بیابد و از حقوق مسلم انسانی خویش، از حق آموزش، کار، اندیشه و آزاد زیستن برخوردار باشد. در پایان، فرارسیدن روز جهانی زن را با نهایت احترام و افتخار به همه زنان این جمع و به همه مادران، خواهران و دختران سرزمینمان تبریک میگویم. امید که هر زن نه تنها صدای خود، بلکه صدای امید، آگاهی و آیندهای روشنتر برای جامعه ما باشد.
سپاس از حضور و توجه شما.
در ادامه برنامه بانو زهرا میرزاد دانشجوی دیگر دانشکده ژورنالیزم با دکلمه زیبای خود فضای محفل را دل نشین تر ساخت، ایشان شعر معروف «زنی را می شناسم من» سرده فریبا شش بلوکی را برای حضار دکلمه کرد.
السلام علیکم و رحمت الله و برکاته وقت همه شما عزیزان بخیر امیدوارم طاعات و عبادات همه تان در این ماه مبارک در درگاه حق تعالی قبول و مقبول باشد در آغاز روز زن را به همه بانوان فرهیخته و تلاشگر تبریک عرض می کنم زنانی که با صبر مهر و استقامت ستون های استوار خانواده و جامعه اند همچنین حضور ارزشمند مهمانان گرامی را صمیمانه خوشآمدید میگویم؛ بهویژه پرفیسور محترم استاد شکرالله کهگدای، استاد گرامی عایشه سمندر و استاد ارجمند فرخنده لنگر ابراهیمی که حضورشان مایه افتخار این محفل است.
دوستان عزیز!
زن، واژهای است سرشار از صبر، عشق، فداکاری و گاه دردهای ناگفته. بسیاری از رنجها، امیدها و مبارزههای زنان در سکوت زندگی روزمره پنهان میماند. شعری که اکنون میخواهم دکلمه کنم، روایت بخشی از همین زندگیها و احساسهای پنهان است؛ شعری که با نگاهی عمیق، گوشههایی از زندگی زنان را بازگو میکند.
با اجازه شما، شعر زیبای «زنی را میشناسم من» سرودهی فریبا ششبلوکی را تقدیم حضورتان میکنم.
زنی را میشناسم من
درون آشپزخانه
میان شستن و پختن
سرود عشق میخواند
نگاهش ساده و تنهاست
صدایش خسته و محزون
امیدش در ته فرداست
زنی را میشناسم من
که میگوید پشیمان است
چرا دل را به او بسته
کجا او لایق آن است؟
زنی هم زیر لب گوید:
گریزانم از این خانه
ولی از خود چنین پرسد:
چه کس موهای طفلم را
پس از من میزند شانه؟
زنی را میشناسم من
که رنگ دامنش زرد است
شب و روزش شده گریه
که او نازایِ پردرد است
زنی را میشناسم من
که نای رفتنش رفته
قدمهایش همه خسته
دلش در زیر پاهایش
زند فریاد که: بسه!
زنی را میشناسم من
که با شیطان نفس خود
هزاران بار جنگیده
و چون فاتح شده آخر
به بدنامی بدکاران
تمسخروار خندیده
زنی آواز میخواند
زنی خاموش میماند
زنی حتی شبانگاهان
میان کوچه میماند
زنی در کار چون مرد است
به دستش تاول درد است
ز بس که رنج و غم دارد
فراموشش شده دیگر
جنینی در شکم دارد
زنی در بستر مرگ است
زنی نزدیکی مرگ است
سراغش را که میگیرد؟
نمیدانم، نمیدانم
شبی در بستری کوچک
زنی آهسته میمیرد
زنی هم انتقامش را
ز مردی هرزه میگیرد
زنی را میشناسم من
در این بخش، مصاحبه تصویری که بانو گلالی حسنی و مروه جان ضیا در مورد روز زن آماده کرده بودند بخش شد.
بعد از آن دکلمه که عبیره کریمی آماده کرده بود برای اشتراک کنندهگان بخش شد.
در این قسمت بانو ستاره شفق چنین سخن گفت:
بسمالله الرحمن الرحیم
با عرض سلام و ادب خدمت همه استادان گرامی، برگزارکنندگان محترم این گفتمان، مهمانان ارجمند و تمامی حضار گرامی که در این برنامه ارزشمند حضور دارند.
همچنین فرا رسیدن روز جهانی زن را به همه بانوان گرامی تبریک عرض میکنم و آرزو دارم که زنان همواره با عزت، آگاهی و امید در مسیر رشد و پیشرفت گام بردارند.
از سوی دیگر، تقارن این روز با ماه مبارک Ramadan را نیز گرامی داشته، فرارسیدن این ماه پربرکت، ماه رحمت، معنویت و همدلی را به همه شما عزیزان صمیمانه تبریک عرض میکنم و از خداوند متعال قبولی عبادات و لحظاتی سرشار از آرامش و برکت را برای همگان آرزو دارم.
امروز در این محفل ارزشمند گرد هم آمدهایم تا از حقیقتی سخن بگوییم که در طول تاریخ همواره الهامبخش انسانها بوده است؛ حقیقتی به نام زن. زنی که نه تنها یک عضو جامعه، بلکه نماد استقامت، آگاهی و امید است. و چه مناسب است که در چنین روزی، یعنی روز جهانی زن، درباره این حقیقت سخن بگوییم.
اگر صفحات تاریخ را ورق بزنیم، خواهیم دید که زنان در بسیاری از مقاطع زمانی، در سختترین شرایط زندگی کردهاند؛ اما هرگز تسلیم نشدهاند. آنان با صبر، اراده و ایمان، راهی برای ادامه دادن یافتهاند.
زن در برابر دشواریها ایستاده است؛ گاهی در قامت مادری که آینده فرزندانش را میسازد، گاهی در قامت دختری که برای حق آموزش تلاش میکند، و گاهی در قامت زنی که برای عدالت و آگاهی در جامعه صدای خود را بلند میکند.
به همین دلیل است که میگوییم زن نماد استقامت است.
استقامت یعنی ایستادن در برابر طوفانها بدون شکستن.
زن همان درختی است که شاید بادهای سخت شاخههایش را تکان دهند، اما ریشههایش همچنان در خاک امید و ایمان استوار باقی میماند.
اما زن تنها نماد استقامت نیست؛ زن نماد آگاهی نیز هست.
آگاهی نوری است که تاریکی جهل را از میان میبرد.
زنی که به دانش و آگاهی دست مییابد، تنها زندگی خود را تغییر نمیدهد؛ او آینده یک خانواده و حتی یک جامعه را تغییر میدهد.
زیرا دستان یک زن آگاه، نه تنها فرزندان را پرورش میدهد، بلکه نسلی از انسانهای آگاه و مسئول را به جامعه هدیه میکند.
و در کنار استقامت و آگاهی، زن نماد امید نیز هست.
در بسیاری از لحظات دشوار زندگی، این زنان هستند که چراغ امید را روشن نگه میدارند.
آنها با لبخند، با صبر و با ایمان، به اطرافیان خود یادآوری میکنند که حتی در تاریکترین شبها نیز سپیدهدمی در راه است.
دوستان گرامی!
اگر جامعهای میخواهد پیشرفت کند، اگر ملتی میخواهد آیندهای روشن داشته باشد، باید به زنان خود فرصت رشد، آموزش و حضور فعال در جامعه بدهد.
زیرا زن تنها نیمی از جامعه نیست؛ زن معمار نیم دیگر جامعه نیز هست.
امروز، در روز جهانی زن، ما تنها از زنان قدردانی نمیکنیم؛ بلکه به خود یادآوری میکنیم که بدون حضور آگاهانه و توانمند زنان، هیچ جامعهای نمیتواند به پیشرفت واقعی دست یابد.
اجازه دهید سخنم را با این پیام به پایان برسانم:
زن، صدای آرام اما قدرتمند تاریخ است؛
صدایی که از میان سختیها برخاسته،
با آگاهی مسیر آینده را روشن کرده،
و با امید، فردایی بهتر را نوید میدهد.
پس بیایید قدر این نیروی بزرگ انسانی را بدانیم و برای جهانی تلاش کنیم که در آن، هر زن بتواند با عزت، آگاهی و امید، نقش خود را در ساختن آینده ایفا کند.
و در پایان، بار دیگر فرا رسیدن روز جهانی زن را با نهایت احترام و افتخار به همه بانوان گرامی تبریک عرض میکنم؛
به زنانی که با استقامت، مسیر زندگی را هموار میکنند،
با آگاهی چراغ دانایی را روشن نگه میدارند،
و با امید، آیندهای روشنتر برای جامعه و نسلهای بعدی میسازند.
روز جهانی زن بر همه شما مبارک و خجسته باد.
از توجه و حضور ارزشمند شما صمیمانه سپاسگزارم.
در بخش پایانی برنامه، استاد پاییز کوهستانی نیز ضمن تبریک روز جهانی زن، شعری زیبا دکلمه کردند. در نهایت، این محفل با پخش آهنگی از بانو آریانا سعید به پایان رسید.
در پایان، از همه شما عزیزانی که تا این لحظه گزارش این برنامه را مطالعه کردید صمیمانه سپاسگزاری میکنم.
همچنین تشکر ویژه دارم از استاد گرامی ما دکتر شکرالله کهگدای رئیس دانشکده ژورنالیزم که همواره با تشویق، حمایت و رهنماییهای ارزشمند خود در کنار دانشجویان دانشکده ژورنالیزم حضور دارند و با دلسوزی برای پیشرفت ما تلاش میکنند.
با سپاس
