لطفا تفسیر آیه ۵۸ سوره نحل را توجه کنید و شرایط امروز را ارزیابی نمایید:
آیه «وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثَىٰ ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَهُوَ كَظِيمٌ»
ترجمه: «و هرگاه به یکی از آن‌ها بشارت تولد دختر داده شود، صورتش (از شدت خشم و اندوه) سیاه می‌گردد، در حالی که درون خود را از خشم لبریز می‌سازد.»
تفسیر و نکات کلیدی آیه:
این آیه با ظرافت هنری و بیانی بسیار قوی، وضعیت روحی و ظاهری مرد جاهلی را در لحظه شنیدن خبر تولد دختر توصیف می‌کند:
۱. استفاده از کلمه «بُشِّرَ» (بشارت داد)
قرآن کریم به عمد از واژه «بشارت» (که برای اخبار خوشحال‌کننده به کار می‌رود) استفاده کرده است تا نشان دهد تولد فرزند (خواه دختر باشد یا پسر) یک هدیه الهی و مایه شادمانی است. اما تعصب و فرهنگ غلط جاهلی، این بشارت و مژده را به یک مصیبت تبدیل کرده است .
۲. «ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا» (سیاه شدن صورت)
این عبارت کنایه از اوج اندوه، شرمساری و رسوایی در عرف آن زمان است. در اثر هجوم افکار منفی و ترس از سرزنش دیگران، رنگ رخسار فرد دگرگون و تیره می‌شد؛ گویی مصیبتی بزرگ به او وارد شده است.
۳. «وَهُوَ كَظِيمٌ» (خشم فروخورده)
«کظیم» به معنای کسی است که گلویش از غصه و خشم فشرده می‌شود اما آن را پنهان می‌کند. مرد جاهلی از یک‌سو به شدت خشمگین و غمگین بود، و از سوی دیگر برای حفظ ظاهر یا از روی درماندگی، این کینه و غیظ را در درون خود نگاه می‌داشت و رنج می‌کشید.
ریشه‌های روانی و اجتماعی این رفتار در جاهلیت
مفسران چند دلیل عمده را برای این واکنش شدید اعراب جاهلی ذکر کرده‌اند:
• نگاه اقتصادی: آن‌ها دختر را مصرف‌کننده می‌دانستند که توانایی جنگیدن، غارت و کسب غنیمت (که پایه‌های اقتصاد جاهلی بود) را نداشت.
• ترس از ننگ و اسارت: در جنگ‌های قبیله‌ای، زنان و دختران به اسارت گرفته می‌شدند. مشرکان تعصب شدیدی داشتند و ناموس خود را در دست قبیله دشمن، مایه ننگ ابدی می‌دانستند.
• باورهای شرک‌آمیز: همان‌طور که در آیه ۵۷ آمده است آن‌ها دختران را موجوداتی ضعیف و مایه سرشکستگی می‌دانستند، در حالی که فرشتگان را دختران خدا می‌نامیدند و این تناقض بزرگ فکری آن‌ها بود.
پیام تربیتی آیه
این آیه با به تصویر کشیدن این حالت زشت، در حقیقت خط بطلانی بر فرهنگ تبعیض جنسیتی و زن‌ستیزی می‌کشد. اسلام با این آیات، نگرش جامعه را تغییر داد و بستر را برای تکریم مقام زن و دختر فراهم کرد، تا جایی که پیامبر اسلام (ص) دخترش حضرت بی بی فاطمه زهرا رض را مایه برکت و ریحانه (گل خوشبو) نامید.
متاسفانه نسبت نبود اصولی تدریس اسلام توسط مذهبیون در کشور های اسلامی و تفاسیر غلط قرآن، زن و دختر هنوز هم قشر دوم جامعه است . اینکه امروز زن و دختر در جامعه ما حق و حقوق ندارد از تفکر قومی و قبیله یی جاهلی است و اینکه هنوز هم در کشور های اسلامی پسر را به دختر ترجیح می‌دهند تفکر قومی جاهلی است . اینکه در کشور های اسلامی زنان و مردان از نگاه مدنی حقوق مساوی ندارند همه تفکر قومی و رن ستیزی است که قرآن رد می کند . یکی از مثال های عمده نفض حق طلاق است که شیعه و سنی از زن گرفته است .
