–  2 –

۸ مارچ – روز جهانی بانوان در زبان انگلیسی International Women’s Day (IWD) نامیده می‌شود. این روز یک رویداد جهانی برای بزرگداشت حقوق بانوان، برابری جنسیتی و دستاوردهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی بانوان است.

تعریف روز جهانی بانوان

روز جهانی بانوان (International Women’s Day) هر سال در ۸ مارچ (8 March) برگزار می‌شود. هدف این روز افزایش آگاهی درباره حقوق بانوان (Women’s Rights) و تلاش برای تحقق برابری جنسیتی (Gender Equality) در سراسر جهان است.

این روز همچنین فرصتی است برای توجه به مشکلاتی که بانوان هنوز با آن روبه‌رو هستند؛ مانند:

• تبعیض جنسیتی (Gender Discrimination)
• خشونت علیه زنان (Violence Against Women)
• نابرابری در فرصت‌های شغلی (Employment Inequality)
• تفاوت دستمزد بانوان و مردان (Gender Pay Gap)

تاریخچه روز جهانی بانوان

ریشه این روز به جنبش‌های کارگری زنان در اوایل قرن بیستم بازمی‌گردد.

مهم‌ترین رویدادها

• 1908 – اعتراض بانوان کارگر در شهر New York City برای حقوق کار، ساعات کار کمتر و حق رأی (Women’s Suffrage).
• 1910 – پیشنهاد رسمی برگزاری روز جهانی بانوان توسط فعال سوسیالیست آلمانی Clara Zetkin در کنفرانس بانوان سوسیالیست در Copenhagen.
• 1911 – اولین جشن روز جهانی بانوان در چند کشور اروپایی.
• 1975 – سازمان United Nations این روز را به طور رسمی به عنوان روز جهانی بانوان به رسمیت شناخت.

اهداف اصلی روز جهانی بانوان

روز جهانی بانوان چند هدف مهم دارد:

1. برابری جنسیتی

Gender Equality یعنی بانوان و مردان باید از حقوق و فرصت‌های برابر برخوردار باشند.

توانمندسازی بانوان

Women’s Empowerment به معنای تقویت توانایی بانوان برای مشارکت در جامعه، سیاست و اقتصاد است.

3. عدالت اجتماعی

Social Justice یعنی رفع تبعیض و ایجاد فرصت‌های برابر برای همه بانوان.

4. مشارکت سیاسی بانوان

Political Participation یعنی حضور بانوان در حکومت، پارلمان و تصمیم‌گیری‌های سیاسی.

۴. موضوعات سالانه روز جهانی بانوان

هر سال برای این روز یک شعار جهانی (Global Theme) انتخاب می‌شود تا توجه مردم به یک موضوع خاص جلب شود.

نمونه‌هایی از شعارهای سال‌های گذشته:

• Choose to Challenge – انتخاب برای به چالش کشیدن تبعیض
• Break the Bias – شکستن تعصب جنسیتی
• Embrace Equity – پذیرش عدالت و برابری
• DigitALL: Innovation and Technology for Gender Equality

اهمیت روز جهانی بانوان در جامعه

این روز در بسیاری از کشورها با برنامه‌های مختلف برگزار می‌شود:

• سمینارهای علمی (Academic Seminars)
• راهپیمایی‌ها (Demonstrations)
• کمپاین‌های آگاهی‌دهی (Awareness Campaigns)
• برنامه‌های رسانه‌ای (Media Programs)

هدف همه این فعالیت‌ها ایجاد جامعه‌ای است که در آن حقوق بشر بانوان (Women’s Human Rights) به طور کامل رعایت شود.

۶. چالش‌های بانوان در جهان

با وجود پیشرفت‌ها، هنوز چالش‌های بزرگی وجود دارد:

• نابرابری اقتصادی (Economic Inequality)
• ازدواج اجباری (Forced Marriage)
• محدودیت در آموزش دختران (Girls’ Education Restrictions)
• خشونت خانگی (Domestic Violence)

به همین دلیل روز جهانی بانوان همچنان اهمیت زیادی دارد.

نقش سازمان ملل متحد در حمایت از حقوق زنان بانوان

سازمان ملل متحد United Nations یکی از مهم‌ترین نهادهای جهانی است که برای حمایت از حقوق بانوان (Women’s Rights) و تحقق برابری جنسیتی (Gender Equality) فعالیت می‌کند.

این سازمان از طریق قوانین بین‌المللی، کنوانسیون‌ها، برنامه‌های توسعه و نهادهای تخصصی تلاش می‌کند وضعیت بانوان در جهان بهبود یابد.

منشور سازمان ملل و بانوان

در منشور ملل متحد (UN Charter) که در سال 1945 تصویب شد، اصل برابری بانوان و مردان (Equality of Men and Women) به عنوان یکی از اصول بنیادی مطرح گردید.

این نخستین سند بین‌المللی بود که به طور رسمی بر حقوق برابر بانوان و مردان تأکید کرد.

اعلامیه جهانی حقوق بشر

در سال 1948، United Nations سند مهمی به نام Universal Declaration of Human Rights تصویب کرد.

این اعلامیه بیان می‌کند که:

• همه انسان‌ها آزاد و برابر به دنیا می‌آیند
• بانوان و مردان باید از حقوق یکسان برخوردار باشند
• تبعیض جنسیتی (Gender Discrimination) قابل قبول نیست

کنوانسیون رفع تبعیض علیه بانوان

یکی از مهم‌ترین اسناد بین‌المللی در زمینه حقوق بانوان Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women است که به اختصار CEDAW نامیده می‌شود.

این کنوانسیون در سال 1979 تصویب شد و اغلب آن را منشور بین‌المللی حقوق بانوان (International Bill of Women’s Rights) می‌دانند.

اهداف این کنوانسیون:

• حذف تبعیض علیه بانوان
• تضمین مشارکت سیاسی بانوان
• دسترسی برابر به آموزش و کار
• حمایت از سلامت و امنیت بانوان

نهادهای سازمان ملل برای بانوان

۱. کمیسیون مقام بانوان

یکی از نهادهای مهم سازمان ملل Commission on the Status of Women است.

وظایف آن:

• بررسی وضعیت بانوان در جهان
• پیشنهاد سیاست‌های بین‌المللی
• نظارت بر اجرای حقوق بانوان

نهاد بانوان سازمان ملل

در سال 2010 نهاد UN Women ایجاد شد.

وظایف این نهاد:

• تقویت توانمندسازی بانوان (Women’s Empowerment)
• حمایت از مشارکت سیاسی بانوان (Women’s Political Participation)
• مبارزه با خشونت علیه بانوان (Violence Against Women)
• کمک به توسعه اقتصادی بانوان

تاریخچه کامل روز جهانی زن بانوان

آغاز جنبش زنان کارگر

تاریخچه International Women’s Day به مبارزات بانوان کارگر در اوایل قرن بیستم برمی‌گردد.

در سال 1908 هزاران زن کارگر در شهر New York City تظاهرات کردند.

مطالبات آنان:

• کاهش ساعات کار
• شرایط کاری بهتر
• حق رأی بانوان

پیشنهاد رسمی روز جهانی بانوان

در سال 1910 فعال سیاسی آلمانی Clara Zetkin در کنفرانس زنان بانوان سوسیالیست در Copenhagen پیشنهاد کرد که یک روز جهانی برای بانوان تعیین شود.

هدف این روز:

• حمایت از حق رأی بانوان
• دفاع از حقوق کارگران بانوان
• مبارزه با تبعیض جنسیتی

این پیشنهاد با حمایت بیش از 100 زن از 17 کشور پذیرفته شد.

نخستین برگزاری روز جهانی زن بانوان

در سال 1911 اولین مراسم روز جهانی بانوان در چند کشور برگزار شد:

• Germany
• Austria
• Denmark
• Switzerland

در این مراسم میلیون‌ها بانو و مرد در حمایت از حقوق بانوان شرکت کردند.

ارتباط با انقلاب روسیه

در سال 1917 بانوان در Russia در اعتراض به جنگ و فقر تظاهرات کردند.

این اعتراض‌ها بخشی از Russian Revolution شد و پس از آن بانوان روسیه حق رأی دریافت کردند.

رسمیت یافتن در سازمان ملل

در سال 1975 که سال جهانی بانوان اعلام شد، United Nations به طور رسمی ۸ مارچ را به عنوان روز جهانی بانوان به رسمیت شناخت.

از آن زمان این روز در بسیاری از کشورهای جهان جشن گرفته می‌شود.

اهداف امروزی روز جهانی زن بانوان

امروزه International Women’s Day چند هدف مهم دارد:

۱. برابری جنسیتی

Gender Equality

۲. توانمندسازی بانوان

Women’s Empowerment

۳. پایان دادن به خشونت علیه زنان بانوان

Ending Violence Against Women

۴. مشارکت برابر در اقتصاد و سیاست

Equal Participation in Economy and Politics

۴. اهمیت روز جهانی بانوان در جهان امروز

امروزه این روز در سراسر جهان با فعالیت‌های مختلف برگزار می‌شود:

• کنفرانس‌های علمی (Academic Conferences)
• برنامه‌های رسانه‌ای (Media Campaigns)
• فعالیت‌های مدنی (Civil Society Activities)
• برنامه‌های آموزشی (Educational Programs)

هدف این برنامه‌ها ایجاد جامعه‌ای است که در آن حقوق بانوان به عنوان بخشی از حقوق بشر (Women’s Rights as Human Rights) به رسمیت شناخته شود.

فرایند و راهکار

روز جهانی بانوان نمادی از مبارزه تاریخی بانوان برای عدالت، آزادی و برابری است.

نقش United Nations در تقویت قوانین بین‌المللی و ایجاد نهادهای حمایتی باعث شده است که مسئله حقوق بانوان به یک موضوع مهم جهانی تبدیل شود.

با وجود پیشرفت‌ها، تلاش برای تحقق کامل برابری جنسیتی (Gender Equality) هنوز ادامه دارد.

  پس روز جهانی بانوان (International Women’s Day) نمادی از مبارزه تاریخی بانوان برای آزادی، عدالت و برابری است. این روز یادآور آن است که توسعه واقعی جامعه بدون مشارکت کامل بانوان (Full Participation of Women) امکان‌پذیر نیست.

به سوی برتری حقوق بانوان بر مردان