خانه » خبر و دیدگاه » رشد و تربیه و پرورش کودکان در اسلام

رشد و تربیه و پرورش کودکان در اسلام

مضمون کنترل جوانان مورد استقبال زیاد قرار گرفت و در سایت جاویدان یکی از پر بیننده ترین مقالات صنف بندی شد. استقبال زیاد عزیزان من را وادار کرد تا از نگاه پیداگوژی اسلامی رشد و تربیه و پرورش را به صورت مختصر بنویسم.
برای اینکه معیار های بین المللی را مد نظر گرفته باشیم به جای سن بلوغ همان سن هژده را که قبلا در مورد آن صحبت کردیم دوره نهائی آموزش و پرورش از جانب والدین قرار میدهیم و سن کودکان و نوجوانان را اینگونه دسته بندی می کنیم:
اول از نگاه مطالعات تیوری های علوم توسعه و انکشاف انسانی دوره اول از صفر سالگی تا شش سالگی است .
دوره دوم از سن شش سالگی تا دوازده سالگی است.
و دوره سوم از سیزده تا هژده سالگی یعنی سه دوره شش ساله .
اول از سن صفر یعنی روز که تولدی به وقوع می پیوندد تا شش سالگی.
درین دوره باید چندین مرحله جدی کار شود .
اول محبت، ناز و نوازش. روحیات اساسی طفل در همین دوره شکل میگیرد. غذای لازم و از دید قرآن شیر دادن طفل تا دو سالگی. بعد از دو سالگی  محبت دوام میکند و اما إفهام و تفهیم زبانی شروع میشود. با کودک باید با زبان مادری اش صحبت شود نه یک زبان دیگر .  طور مثال اگر زبان مادری پشتو است باید با کودک به زبان پشتو صحبت  شود. مطالعات نشان میدهد وقتی با زبان مادری همرای کودک صحبت میشود IQ)( Intelligente Quotient) یعنی معیار ذکاوت کودک بسیار بلند می باشد.  مغز کودک همین قدرت را دارد که هر چه که بخواهید او در زمان کوتاه می آموزد. مثلا یک کودک قادر است سه زبان را در یک زمان بیاموزد وقتی مادر و پدر با او مکالمه کنند. این سخنان که کودک سردرگم میشود اساس علمی ندارد. آنان این افواهات غیر علمی را پخش میکنند که نمی خواهند طفل به زبان مادری باقی ماند و یک راه فرهنگ ستیزی همین است .
سامان های بازی باید از نگاه جنسی بیطرف یا خنثی باشد. دختران باید با أبراز ” بچگانه” بازی کنند و پسران باید با ابزار ” دخترانه”. بازی کنند. یک دلیل که دختران در رشته های ساینس نظر به پسران کمتر شامل می شوند برای این است که پدران و مادران از طفولیت نقش آنها را تعین میکنند. پسران با موترک بازی میکند و دختران با گدیگک.
بعد از سن دو سه سالگی کودک احساس ملکیت می کند. درین مرحله است که والدین باید موقف خود شانرا روشن سازند و برای کودک هر چیز را فورا خریداری نکنند. باید با محبت خواهش کودک را رد کنند. کودکان را در روانشناسی “مردمان کوچک ” گویند. معنی این سخن این است که کودکان احساس ، فهم و استعداد و حتی عقل نظر به سن و سال خود  دارند و اما در حال انکشاف است و تجربه بزرگان را ندارند. باید با ایشان محترمانه رویه کرد. قهر و خشونت بالای کودک نتایج بسیار خراب دارد.
سن شش زمان مدرسه است. درین وقت است که چون مغز هنوز هم بسیار تازه است باید سوره های کوتاه قرآن را از بر کند. و مادر و پدر باید آهسته آهسته أصول دین را بیاموزانند. نه به فشار بلکه با محبت. در سن هفت باید کودک در کنار مادر و پدر باید به نماز بایستد و این سنت رسول الله ( ص)است. و حالا کار مسلمانان با انترنت و گوکل بسیار آسان شده است و نماز و قرآن و أصول ابتدائی دین مانند ادای کلمه طیبه. کلمه شهادت ، پنج وقت نماز ، وضوء و غسل همه و همه تا سن دوازده تدریس شود. نماز از اساسات عمده تعلیم و تربیه است زیرا کودک روحیات سالم میداشته باشد. در کنار این موضوعات باید کودک از خود یک کتابخانه داشته باشد. و در هر هفته یک کتاب بخواند. مطالعات نشان میدهد که کودکان و نوجوانان کتاب خوان بسیار هوشیار و زرنگ هستند نظر به آنان که کتاب نه می خوانند. کتاب راه دیگر است که به کودک و نو جوان احساس آرامش  میدهد.
از سن شانزده الی هژده به نو جوان هنر تصمیم گیری را باید تدریس کرد. برای این کار نوجوان باید در مسایل خانوادگی شرکت کند. نظر وی پرسان شود. برایش گفته شود که تا سن هژده باید به تایید ما در بعضی امور تصمیم بگیرد. اگر تصمیم کودک معقول نبود باید دلایل آن برایش گفته شود و او دو باره کار کند.
کار خانگی :  کودکان و نوجوانان باید کار خانگی خود را دو بار انجام دهند نه به خاطر که مسولیت شان است بلکه برای شان فهمانده شود که برای آموختن باید کار خانگی را انجام دهند نه اینکه به عجله کار خانگی را خلاص کند بدون اینکه چیزی آموخته باشد. دور اول کار خانگی بعد از وقت مدرسه است که باید به دقت کار کرد. فردای آن قبل از مکتب رفتن برای نیم ساعت دو باره کار خانگی را تکرار حل کند تا خوب در مغزش بینیشینند .
از سن هفت تا هژده تقسیم اوقات ضروری است. برنامه کاری کودک و نو جوان با یک دسپلین خاص به کمک خودش باید ترتیب شود. خود کودک باید تقسیم اوقات را بسازد. از سن هفت باید time Management برایش تدریس شود . وقتی از کودکی مثلا به وقت نماز بیدار شود تا کلانی برایش عادت میشود. کودکان و نو جوانان بسیار سوْال میداشته باشند. همرای اولاد یکجایی جواب سوْال از طریق گوگل پیدا شود نه اینکه سوْال او بی جواب ماند.  مادر و پدر باید در مقابل کودک جنگ و دعوی نکنند. مادر و پدر نباید به کودک توهین کنند. برای کودک باید در مقابل سوالات و تقاضای ایشان دلیل گفته شود نه اینکه  گفته شود تو خورد هستی نه می فهمی. به کودک هیچ وقت دروغ گفته نشود و وعده های دروغین  داده نشود. باید بین کودکان /نوجوانان و والدین باید یک اعتماد قوی  بنا نهند.  هستند جوانان که بعضی موضوعات را از مادر و پدر پنهان میکنند و این به خاطر است که مادر و پدر. ناکام مانده است که نوجوان را دوست و رفیق خود سازد. والدین باید فرصت را مهیا سازند تا نوجوان در مورد رشته تحصیلی تصمیم بگیرد و خودش را پیدا کند که در کدام رشته استعداد دارد.  نه اینکه  مادر و پدر به خاطر پرستیژ اجتماعی و نام و نشان  و پول   نوجوانان  را  فشار بیاورند که  رشته مورد علاقه آنها راتحصیل کند در  حالیکه نو جوان در آن رشته قطعا استعداد ندارد. انسان ها با استعداد های مختلف  خلق شده اند و باید با نوجوانان کار شود تا استعداد خود را پیدا کند. دوست خوب و موفق پسر باشد یا دختر باشد بسیار حیاتی است و از کودکی باید این موضوع برای شان صفات یک دوست خوب گفته شود تا خود شان دوست خوب را تشخیص کنند. امروز یک عده مادران و پدران با اینکه از نگاه مادی کمی و کمبودی ندارند و اما ناکام ماندند تا اولاد سالم به جامعه تقدیم کنند .
حتی آنهایکه حتی اولاد شان تحصیل یافته است و اما دروغ گوی است و یا  زشت است و یا  بدخوی است و یا حتی ضد یک قوم و یا  مذهب است. به گفته جان لاک فیلسوف انگلیسی کودک مانند یک تخته سفید تولد میشود و هر چه می آموزد از مادر و پدر و اطرافیان است. آیا گفته می توانیم که خانه فلانی یک بچه گگ تولد شده و  طفلک نژاد پرست است؟  آیا گفته می توانیم که خانه فلانی یک دخترک تولد شده و ضد سنی و یا شیعه است؟  همه تعصبات و افکار غیر انسانی را از کی می آموزند ؟  محیط خانه.  یکی از  نوجوانان خانواده من روزی صحبت میکرد و چندین بار کلمه سیاه را استعمال کرد. مقصد او یک دوست سیاه پوست او بود و من فورا او را اصلاح کردم و گفتم  افریقایی-امریکایی باید بگوید. تعصبات مذهبی است که ما به جای تعلیم اولاد که همه مذاهب قابل احترام است ، به گوش خود شنیده ام که نو جوان گفته است که سنی ها  نسبت به شیعه ها پسمانده تر اند . این نظر را  کی به او آموخته است ؟  یا وقتی با مذاهب مختلف یکجا می شویم به جای احترام به مذهب مهماندار. هی از إتنوسنترزیم مذهبی کار می گیریم و یا ناوقت نماز می خوانیم  و یا اگر با عزیزان شیعه هستیم از ایشان وقتر نماز میخوانیم و فکر می کنیم با این تعصب به جنت می رویم.  بزرگان گفته اند که أولاد تربیه کردن یک قریه را آباد کردن است و امروز مخصوصا یک چالش بزرگ است . اگر جوان تحصیل یافته است دین  خود را نه می داند. اگر دین  را میداند با تعصب کلان شده است. اگر دین و درس خوانده زبان مادری را نیاموخته است. جالب است که صد ها دالر برای آموختن پیانو و گیتار به مصرف رسیده و اما یا زبان خود را نه می داند و یا دین خود رانه می داند. و این یک کمبودی است. آموزش  و پرورش مخصوصا در غرب یک بسته ای مکمل باید باشد که شامل تحصیلات عالی ، دین اسلام ، زبان مادری موسیقی و اخلاق مدنی است . اکثرا ناکام ماندند تا نو جوان شان همه را داشته باشند و یک دلیل آن زرق و برق غرب است که همه را مات و مبهوت کرده است چنانچه قرآن می گوید که نشود زرق و برق شهر ها تو را فریب دهد.

۱ دیدگاه

  1. agha-ye farid yonus shama che mi danid ke payamber gote baashad Kodak haft sale ra be nemaz wadar konid ? shama ke ser-cheshame wa manba ra ne mi nawisid nawesht wa maghale shama manand :bad hawa ast. az in ke Kodak ayat quran ra der kodaki az ber wa hafz konad ,che sodi be au wa merdom khahad rasid ? Kodak be bazi nayaz darad ne be parestesh wa abadat. kodek ,manand bozorg haa ne mi tawanad pas az khali kerdan shash-dan ash ,khod ra chanan naga darad ke chand cheke shash ber tonban ash ne rezad, nemaz ra bayed baa kala pak khand. shama khod tan be wahabi haa kar mi konid wa baz der yek naweshte chand hafte pesh tan naweshte bodid ke : wahabi haa mi goyand , payamber gofte zan haa naghesul aghl and wa sham in hadis ra ne mi pazirid , chera ber payamber tohmat mi zanid ke gofte ast Kodak haft sale namaz be khanad ? shama der hazar sal pish zad-gi mi konid. haman bozorg haa ke pang/5 waght namaz khande and ,che goli ber ser moselman haa zade and, keshwari ke ke nawesende haa ash chenan nadan wa tang andis baashand ,mi bayed mullah haa wa sazman haa-ye bigane chaker haa-ye shan ra ber an ferman-rewa wa rayes jamhor be sazand

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

Copyright © Jawedan.com