خانه » خبر و دیدگاه » ملت افغانستان یا ملت افغان، کدام یک درست تر است؟

ملت افغانستان یا ملت افغان، کدام یک درست تر است؟

عید محمد عزیزپور

عیدمحمد عزیزپور

در هفتۀ گذشته، کمیتۀ تقنین کابینه در جلسه خود (که روز یکشنبه، پانزدهم حمل ۱۳۹۵ برگزار شده بود) با تعدیل ماده ششم قانون ثبت احوال نفوس، «قوم» و «ملت» را در شناسنامه‌های برقی اضافه کرده و در صورت تایید مجلس نمایندگان، روند توزیع این شناسنامه‌ها آغاز خواهد شد.  

این خبر، نخست در صفحۀ رخنامه سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری منتشر شد و سپس رسانه های دیگر آن را بازپخش نموده اند. به گفتۀ سرور دانش، «اختلاف نظر و اعتراض‌های موجود بر سر برخی از مواد این قانون، یکی از موانع اساسی در برابر فرایند تطبیق قانون و توزیع تذکره الکترونیک بوده و حکومت با توجه به اهمیت موضوع، با گروه‌های مختلف اجتماعی، مدنی و سیاسی برای حل مشکل و تطبیق قانون مشوره کرده است.» او نیز می افزاید که «براساس اعتراض گروه‌های مختلف اجتماعی، تعدیل ماده ششم قانون ثبت احوال نفوس و براساس طرح تعدیل تهیه شده، با اضافه شدن «ملت» و «قوم» در متن قانون و در صفحه اول تذکره می‌توان به این مشکل خاتمه بخشید و پس از تصویب تعدیل این ماده از سوی شورای ملی، روند تطبیق قانون ثبت احوال نفوس و توزیع تذکره الکترونیک آغاز خواهد شد.»

اما پرسش اساسی این است که آیا این مشکل با اضافه شدن «ملت» و «قوم» در متن قانون و در صفحه اول تذکره حل شده است؟

پاسخ این است که نه، حل نشده است.

همانگونه که همه آگاهند در سال ۲۰۱۳ مجلس افغانستان قانون شناسنامه‌های برقی را طوری تصویب کرد که در آن، نه واژه «افغان» نوشته میشود و نه هم قومیت شهروندان. اما بر اساس تعدیل که جناب دانش بیان کرده است، در شناسنامه هم واژۀ افغان ذکر می شود هم قومیت شهروندان.

ولی، مساله این نیست که نام قوم کسی در شناسنامه باید ذکر شود یا نشود. بلکه این است که نام یک قوم در افغانستان نمی تواند بیانگر ملت افغانستان باشد. اگر در مادۀ چهارم قانون اساسی بنگرید، مفهوم ملت افغانستان آشکارا بیان شده است، و آن این است که «ملت افغانستان متشکل از اقوام پشتون، تاجک،‌ هزاره، ازبک، ترکمن،‌ بلوچ،‌ پــــشه یی، نـورستانی، ایماق، عرب، قرغیز، قزلباش، گوجر، بـراهـــوی وسایـر اقـوام می باشد».

پس به کدام دلیل و آوند می توان نام یک قوم را که افغان = پشتون است به دیگر اقوام بگسترانید و گفت: ملت یک شهروند افغانستان، افغان است؟ اگر میخواهید به این شکل در افغانستان ملت بسازید، راهی به دهی نخواهد گشود. مساله به این آسانی نیست که ما بگوییم چون از افغانستانیم، همه افغانیم. کاشکی چنین میبود. برتری طلبان قومی کار را به جای رسانیدند که همه می دانند که پشتون و افغان یک معنا  دارد و نمی توان این نام را برای همه قومهای افغانستان به کاربرد.

هرچند از روی نام، تبار و واقعیت عینی افغان به معنای پشتون و پشتون به معنای افغان است، بازهم صرف نظر از این معنا، چگونه می توان خود را قناعت داد که ما افغانیم، حال اینکه بارها از دهان اینان می شنویم که افغان= پشتون است و هرکس که خود را افغان نمیداند از وطن ما افغانستان (که در واقعیت وطن همه قومهای افغانستان است) بیرون شود. یا اینکه غیر از افغانها = پشتون ها دیگران درین وطن همه حرامی اند.

ازین گذشته، در پس این نام «ملت افغان» یک تبعیض دیگری نیز پنهان است و آن افغان اصل و افغان بدل است. افغان اصل یعنی پشتونها و افغان بدل یا نااصل یعنی دیگر قوم های کشور. همان چیزی از سوی پشتونهای تندرو، به نام حرامی ها یاد میشود. ازین نام افغان اصل و افغان بدل کسی نمی تواند، بیخبر باشد و بگوید که چنین نخواهد شد.

از سوی دیگر گسترانیدن نام یک قوم بالای قوم های دیگر کشور، نه تنها بیانگر برتریخواهی و امتیازگیری و بیعدالتی است بلکه همزمان با آن آشکارا با مفاد مادۀ ۲۲ قانون اساسی در ستیز است. در مادۀ بیست و دوم قانون اساسی گفته می شود: «هر نوع تبعیض و امتیاز بین اتباع افغانستان ممنوع است. اتباع افغانستان اعم از زن و مرد در برابر قانون دارای حقوق و وجایب مساوی می باشند».

به سخن دیگر همه شهروندان کشور مطابق قانون با هم برابر اند و حقوق و وجیبه های برابر دارند. پس، نام یک قوم را بر همه قومهای دیگر گسترانیدن یعنی دادن جایگاه خاص و امتیاز ویژه به آن قوم، چیزی که آن را قانون اساسی ممنوع کرده است.

همانگونه که در بالا گفتاورد های از مادۀ ۴ و مادۀ ۲۲ قانون اساسی را آوردم، مادۀ چهارم مفهوم ملت افغانستان را بیان می کند و مادۀ بیست و دوم عدم امتیاز و تبعیض میان شهروندان افغانستان را.

در مادۀ ۲۲ قانون اساسی میخوانیم که ملت افغانستان متشکل از قوم های افغانستان است که در ماده نام برده شده است. در آنجا خوانا و رسا از ملت افغانستان سخن میگوید، نه از ملت افغان. مادۀ چهارم هرگونه امتیاز و تبعیض را میان قوم های ساکن افغانستان ممنوع کرده است. برپایۀ همین دلیل، کاربرد ملت افغان یا «د افغان ملت» در شناسنامۀ برقی، دست کم با ماده های ۴ و ۲۲ قانون اساسی در ستیز است.

اما قوم پرستان پشتون، بازهم همان چیزی را که میخواهند در شناسنامه برقی می آورند. بر اساس این تعدیل همه شهروندان کشور خود بخود افغان می شوند و بر خلاف قانون اساسی امتیاز خاص به یک قوم خاص داده میشود.

بیایید یک کمی بازاندیشی کنیم، به جای افغان، ملت خود را هزاره یا ازبک، یا تاجیک، یا ایماق و یا سیک بگوییم. آیا هموطنان پشتون ما آن را می پذیرفتند؟ نه، هرگز نمی پذیرفتند. در واقعیت واژه های مانند افغان، تاجیک، ازبک، هزاره و غیره نمی تواند یک نام عمومی برای همه شهروندان کشور باشد. بهترین نام برای شهروندان کشور افغانستانی بودن ماست. واژۀ افغانستانی می تواند هم برای پشتون ها و هم برای غیر پشتونها نام مناسب باشد. هر کس که از افغانستان است، افغانستانی است. این نام می تواند شهرواندان افغانستان را از شهروندان دولتهای دیگر متمایز بسازد، چون بیانگر رابطه شهروندان کشور با کشور شان افغانستان است.

کشورهای دیگر نیز شهروندان خود را همینگونه با «ی» نسبتی مینمایانند، مانند پاکستان، پاکستانی (نه پاکی)، ایران، ایرانی (نه فارسی)، ازبکستان، ازبکستانی (نه ازبک)، تاجیکستان، تاجکستانی (نه تاجیک)، روسیه، روسیه یی (نه روس)، بریتانیا، بریتانیایی (نه انگلیس) و همینگونه بسیاری کشورهای دیگر. در هر یک ازین کشور ها مردمان با قوم ها و تبارهای گوناگون زندگی می کنند، اما نام شهروندی آنان به کشور شان می پیوندد، نه به قوم حاکم در آن کشور.

پس، بر خلاف گفتۀ سرور دانش اضافه کردن ملت افغان یا افغان ملت این مشکل را حل نکرده است. زیرا بیشترین مرم افغانستان خود را افغان نمی دانند که هویت ملت افغان را بپذیرند. ازین رو، افزودن دو واژۀ ملت و قومیت در شناسنامه این مشکل را نه تنها حل نکرده است بلکه، مشکل همچنان حل ناشده به جایش باقی است.

افزودن نام «افغان» که پس از نام ملت، می آید، در واقعیت، بسیاری از شهروندان افغانستان را به یک حالت ناخواسته قرار داده است و آن این است که پیوند شهروندی شان را نه به کشور شان بلکه به قوم زمامدار افغان وصل می کند و این نادرست است.

چون واژۀ افغان به معنای پشتون است، ملت افغان (نه ملت افغانستان) در واقعیت به معنای ملت پشتون می باشد که شهروندی واقعی مردم را به کشور افغانستان نمی تواند بازتاب دهد. ازین رو، نباید این نام را به شناسنامه گنجانید.

نام افغانستان در شناسنامه به ذات خود بیانگراین است که ما شهروندان کشور افغانستان هستیم و برای وابستگی شهروندی به کشور، واژۀ افغانستانی بهترین گزینه است. زیرا همه قومهای ساکن کشور را دربر دارد. هیچ کشوری که به خود و مردم خود ارج می دهد، نام قوم حاکم را برای پیوند شهروندی به کشور بر شهروندانش به زور تحمیل نمی کند.

 

 

۷ دیدگاه

  1. Avatar

    د دی سپیځلی خاوری نوم افغانستان دی او د اساسی قانون پر اساس هر څوک چه د دی هیواد تابعیت لری د افغان کلمه پر اطلاق کیږی. او څوک چه افغان ندی د افغانستان ندی یکی او خلص.

  2. Avatar

    اوغان نام دوم قوم پشتون است چگونه امکان دارد که یک تاجک و یا یک ازبک و یا یک ترکمن و یا یک ایماق را اوغان خطاب کنی این خود یک جنایت است که نام و هویت قوم خود را بالای دیگران به زور تحمیل کردن کشور را به بحران میکشاند. پارلمان اگر از هویت مردم خود دفاع و پاسداری میکنند نباید به این سیاست زور گویانه قوم فاسد اوغان بلی بگوید که تاجک و ازبک و هزاره و ایماق و ترکمن و و و را اوغان یا افغان = پشتون خطاب کرد. دفاع از هویت خویش وظیفه فرد فرد این میهن است. ما نمیخواهیم که اوغان=پشتون باشیم.

  3. Avatar

    ۱۱th April 2016

    We must change the name of Afghanistan to Khorasan then for all people who are living in Khorasan we can tell ” Khorasani ” . Afghan=Poshton , the extremist poshton can misuse this name for all time against all people of Khorasan country . In year 2004 ,when the puppet government in Kabul prepare the basic-law for Afghan=Poshton-stan , I remembered several times that please pay attention in name of this country , but the alien agents in Kabul did not care for my recommendation. The name of “Afghanistan ” chose by England for this country about 1889 before this date we can not find the name of so called -Afghanistan- in any book.

    United Nation must order to puppet government of Kabul to change the name of this country to Khorasan. All people are living in this country are Khorasani , but all people who are living in this country are not Afghan or Afghani or Afganistani because the afghan=Poshton is the name of an ethnic who are living in south-east of Khorasan country.

    The names of Afghanistani is wrong because the name of Afghanistan is wrong. Afghan=Poshto and Afghanistan= Poshto-stan. Mr. Aid Mohamed Aziz-por is not informed person,for it he did mistake. He needs to leaarn lots of matter about law ,although he allege that he studied law ! He knows nothing about the USA constitution ,but he writes wrong article about it ? Like the writers of site Aziz Jorat

  4. Avatar

    معلومدار که ملت افغانستان درست بنظر میرسد تا ملت افغان. بدلیل اینکه افغانستان نام جغرافیا ئی است که تمام باشندگان آن به آن تعلق دارند. اما افغان وجه تسمیه پشتون بوده که پشتون هویت یک قوم خاص بنام قوم افغان بوده که این قوم هم در همین جغرافیا زندگی میکنند. پس تحمیل هویت یک قوم خاص یعنی افغان(پشتون) بر دیگر اقوام افغا نستان که افغان نیستند. یک عمل زشت و جاهلانه و غیر عقلانی و غیر قانونی و غیر اسلامی شناخته میشود. ملت افغانستان میتواند به همه باشندگان افغانستان اطلاق شود.

  5. Avatar

    تحمیل نام افغان در تذکره های برقی تحت هر نام و بهانۀ که باشد، خلاف اعلامیه جهانی حقوق بشر ملل متحد میباشد. مثلا” در ماده اول این اعلامیۀ جهانی حقوق بشر آمده است که:
    ماده اول- تمام ابنای بشر آزاد زاده شده و در حرمت و حقوق باهم برابر اند. عقلانیت و وجدان به آنها ارزانی شده و لازم است تا با یکدیگر برادرانه رفتار کنند.
    در اینجا بطور روشن دیده میشود که حذف هویت یک انسان و تحمیل هویت دیگر بر انسان، نقض صریح حرمت و حقوق انسان میباشد. که نه عقلانی است و نا وجدان سالم چنین ظلم را روا میدارد. من حیران میمانم که آقای دانش با وجود اینکه خودرا حقوق دان مینامد، چطور به این کار غیر حقوقی و ذلت بار گردن مانده است.

  6. Avatar

    سوال اینجا است که اگر در دل فاشستان قوم برادر پشتون ما حرامزادگی و پلانهای شوم نمیباشد، چرا اینهمه تلاش و شله گی بخاطر تحمیل نام افغان به شهروندان غیر افغان افغانستان.؟ تحمیل نام افغان بر دیگر شهروندان غیر افغان افغانستان نه تنها اینکه از منطق دور میباشد یک عمل زشت غیر اسلامی و غیر اخلاقی میباشد. بخاطر اینکه یکی از اجزای اخلاق حرمت گذاشتن به انسان میباشد. این بی حرمتی کلان میباشد که هویت یک انسان را حذف نما و یک هویت قلابی را به او تحمیل کن.

  7. Avatar

    نویسنده بزرگوار! شما به نکتۀ خوبی توجه نموده اید. من سالها گفته ام که افغانستانی هستم ولی افغان نمیتوانم باشم. بخاطر اینکه من به قوم نورستانی تعلق دارم. بدین لحاظ من نورستانی هستم و نه افغان. ولی از آنجائیکه من در مملکتی زندگی میکنم که نامش افغانستان میباشد، من افغانستانی هستم.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد

Copyright © Jawedan.com